ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΖΩΗ
ΑΝ ΒΙΑΖΕΣΑΙ ΝΑ ΔΕΙΣ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΝΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ, ΑΡΧΙΣΕ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΣΟΥ. ΕΙΝΑΙ Ο ΣΥΝΤΟΜΟΤΕΡΟΣ ΔΡΟΜΟΣ.
Πέμπτη 30 Ιουλίου 2026
ΟΣΙΟΣ ΠΑΪΣΙΟΣ: Ο ΘΕΟΣ ΕΠΙΤΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΤΩΡΑ ΕΝΑ ΤΡΑΝΤΑΓΜΑ ΓΕΡΟ!

Όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης: Ο Θεός επιτρέπει να γίνει τώρα ένα τράνταγμα γερό. Έρχονται δύσκολα χρόνια. Θα έχουμε δοκιμασίες μεγάλες. Να το πάρουμε στα σοβαρά, να ζήσουμε πνευματικά. Οι περιστάσεις μας αναγκάζουν και θα μας αναγκάσουν να δουλέψουμε πνευματικά. Καλό όμως είναι να το κάνουμε χαρούμενα και προαιρετικά και όχι από θλίψεις, αναγκαστικά.
Τετάρτη 29 Ιουλίου 2026
Τρίτη 28 Ιουλίου 2026
Π. ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΤΑΤΣΗΣ: Η ΦΡΕΝΙΤΙΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ!
Πρωτοπρ.
Διονύσιος Τάτσης
Η φρενίτις των
πολιτιστικών εκδηλώσεων
Στόν πειρασμό αὐτό δέν εἶναι ἀμέτοχοι καί μερικοί μητροπολίτες, οἱ ὁποῖοι διοργανώνουν παρόμοιες ἐκδηλώσεις, ἐντός καί ἐκτός τῶν ἱερῶν ναῶν, ἀκόμα καί σέ μοναστηριακούς χώρους, ὅπου θά ἔπρεπε νά ἐπικρατεῖ μόνο ἡ προσευχή. Ὁ σκοπός τους εἶναι νά συγκεντρώσουν χρήματα, γιά νά ἐνισχυθοῦν τά ἱδρύματα τῶν μητροπόλεών τους. Λησμονοῦν ὅμως οἱ σεβασμιώτατοι ὅτι «ὁ σκοπός δέν ἁγιάζει τά μέσα». Ἀλλά ποῦ τέτοια εὐαισθησία! Ἡ ἀπληστία θεωρεῖται κατόρθωμα ἀρετῆς, κάτι πού εἶναι ἀπαράδεκτο καί ἀποκρουστικό! Χίλιες φορές νά κλείσει ἕνα ἵδρυμα ἤ νά ματαιωθεῖ ἡ ἵδρυση κάποιου νέου, παρά νά βεβηλώνονται ἱεροί χῶροι καί τό σπουδαιότερο νά ἀμβλύνεται τό ἠθικό κριτήριο τῶν πιστῶν καί νά δημιουργεῖται ἡ ἐσφαλμένη ἐντύπωση ὅτι ὅλα τά πολιτιστικά «δρώμενα» εἶναι ἀθῶα καί ἄρα μποροῦν νά τά παρακολουθοῦν οἱ πιστοί «ἀκινδύνως» καί νά γλεντοῦν μέχρι τίς πρῶτες πρωινές ὧρες, ὅπως μέ καύχηση ἀναφέρουν οἱ διοργανωτές καί οἱ συμμετέχοντες!
Αὐτές τίς ἐκδηλώσεις ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κρονστάνδης τίς θεωροῦσε ἁμαρτωλές καί φυσικά ἐπικίνδυνες γιά τήν εὐσέβεια τοῦ λαοῦ. Ἔλεγε: «Διοργανώνουν συνήθως διάφορες διασκεδάσεις μέ σκοπό φιλανθρωπικό, δηλαδή ἐκ προθέσεως ἐπιθυμοῦν προπαντός νά ἐξυπηρετήσουν τήν ἁμαρτωλή τους σάρκα καί τό διάβολο καί μόνον μετά ταῦτα τόν πλησίον καί τό Θεό».
Στή δύσκολη καί σκληρή ἐποχή μας, πού ὅλα ἀμφισβητοῦνται καί ὅλα γίνονται ἀποδεκτά, οἱ συνειδητοί χριστιανοί δέν πρέπει νά συμμετέχουν σ’ αὐτές τίς κοσμικές ἐκδηλώσεις κι ἄς τούς προτρέπουν μέ «πατρικές» συμβουλές οἱ κοσμικότεροι μητροπολίτες καί οἱ ὁμόφρονες κληρικοί.
Πρέπει κάποτε νά συνειδητοποιήσουν οἱ χριστιανοί ὅτι πνευματικό κατόρθωμα δέν εἶναι ἡ συμμετοχή σέ κοσμικές ἐκδηλώσεις, ἀλλά ἡ ἄρνησή τους, πού εἶναι τήρηση τῶν ἐντολῶν καί ὁμολογία πίστεως. Ὄχι συμβιβασμοί μέ τόν ἁμαρτωλό κόσμο, ἀλλά ὑπακοή μέ χαρούμενη διάθεση στό θέλημα τοῦ Θεοῦ.
Ἀξιοπρόσεκτη εἶναι ἡ ἀκόλουθη συμβουλή τοῦ Ἱεροῦ Χρυσοστόμου, πού ἱκανοποιεῖ τήν ἀνάγκη τοῦ ἀνθρώπου νά ψυχαγωγεῖται: «Ἄν θέλεις νά ψυχαγωγεῖσαι, βάδιζε σέ κήπους, σέ ποτάμι πού κυλάει τά νερά του καί σέ λίμνες· γνώριζε ἄλση, ἄκουγε τζιτζίκια πού τραγουδοῦν, σύχναζε σέ ναούς μαρτύρων ὅπου βρίσκει κανείς τήν ὑγεία τοῦ σώματος καί τήν ὠφέλεια τῆς ψυχῆς, καί δέν ὑπάρχει καμιά βλάβη οὔτε μεταμέλεια μετά τήν πνευματική ἀπόλαυση, ὅπως συμβαίνει δυστυχῶς στά θέατρα».
Καί μιά πρόταση τοῦ Μεγάλου Βασιλείου γιά ἐκείνους πού ἐνδιαφέρονται γιά τήν ψυχαγωγία τῶν συνανθρώπων τους: «Ἄν κάποτε εἶναι ἀνάγκη νά φαιδρύνουμε τήν ἀτμόσφαιρα μέ λόγια, πού θά ἀπομακρύνουν τή σκυθρωπότητα, ἄς εἶναι ὁ λόγος μας γεμᾶτος πνευματική χάρη καί ἀρτυμένος μέ τό εὐαγγελικό ἁλάτι, ὥστε νά ἀποπνέει τήν εὐωδία τῆς σοφῆς ἐσωτερικῆς τάξης καί νά εὐφραίνει διπλά τόν ἀκροατή καί μέ τήν ἀναψυχή (τή χαλάρωση) καί μέ τή χάρη τῆς σύνεσης».
(Πηγή: “Ορθόδοξος Τύπος”)
ΗΡΑΚΛΗΣ ΡΕΡΑΚΗΣ: ΠΩΣ ΜΕΤΑΛΑΣΣΕΤΑΙ Η ΑΣΥΔΟΣΙΑ ΜΑΣ ΣΕ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ!
Πώς μεταλλάσσεται η
ασυδοσία μας σε ελευθερία;
(Ηρακλής
Ρεράκης, Καθηγητής Θεολογίας
ΑΠΘ)
Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι, στη σύγχρονη εποχή, επειδή δεν διακατέχονται από την αληθινή και ακλόνητη πίστη, επιλέγουν να ζουν στα πλαίσια της ματαιότητας, της ασυδοσίας και της ελευθεριότητας, μακράν των νέων προτύπων ζωής που έφερε ο Χριστός στον κόσμο, μακράν της αλήθειας που ελευθερώνει, αποδεχόμενος να γίνεται δούλος των ποικίλων παθών του, που ευτελίζουν το μεγαλείο της ανθρώπινης ύπαρξης και βασανίζουν τις συνειδήσεις και τις ψυχές.
Γι’ αυτό η Εκκλησία, ως θεραπευτικό ίδρυμα, καλεί τον άνθρωπο να αντισταθεί και να αρνηθεί τον τρόπο ζωής που τον ευτελίζει ως πνευματικό ον, με τη συνειδητή ένταξή του στη μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας, ασκώντας τις αρετές, που είναι εμπνευσμένες από το μυστήριο του Σταυρού του Χριστού και συνειδητοποιώντας την πορεία ζωής που συνέστησε σε όλους ο Χριστός: «Όστις θέλει οπίσω μου ελθείν, απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον Σταυρόν Αυτού και ακολουθείτω μοι» (Μάρκ. 8, 34).
Αυτήν την πορεία έχει ανάγκη ο ταλαιπωρημένος άνθρωπος και ο πολύπαθος πολιτισμός του σήμερα, για να βρει διέξοδο προς το Φως και το Πνεύμα του Θεού και να εισέλθει στην αληθινή ελευθερία, με την οποία ο «Χριστός ημάς ηλευθέρωσε» (Γαλ. 5, 1).
Ο Απ. Παύλος δείχνει τον τρόπο βίωσης της αληθινής ελευθερίας, που βρήκε και έζησε ο ίδιος για να νιώσει το νόημα της ζωής, που δεν ήταν άλλο από την επιθυμία του να υπηρετεί και να διακονεί τους άλλους, σε καθεστώς ελευθερίας και όχι δουλείας: «Ελεύθερος γαρ ων εκ πάντων πάσιν εμαυτόν εδούλωσα ίνα τους πλείονας κερδήσω…τοις πάσιν γέγονα τα πάντα ίνα πάντως τινάς σώσω» (Α΄ Κορ. 9, 19 – 22).
Ο άνθρωπος, όντως, δημιουργήθηκε με σκοπό να τελειοποιηθεί και να ομοιάσει, «κατά χάριν» με τον Θεό και σε αυτό μπορεί να φτάσει «μόνον διά της πνευματικής ελευθερίας, καθώς πραγματική ελευθερία είναι η χαρακτηρίζουσα τον Θεόν αγάπη, η απαλλαγμένη πάσης ανάγκης και πάσης ιδιοτελείας» (Ιω. Ρωμανίδης, Το Προπατοπικόν Αμάρτημα, σ. 94).
Ο περιορισμός της ελευθερίας μόνον στο πλαίσιο του δικαιωματισμού, έτσι όπως τον αντιλαμβάνονται κάποιοι στην εποχή μας, αποτελεί έκπτωση, καθώς η ελευθερία δεν βρίσκεται στους δικαιωματισμούς και στις διεκδικήσεις, αλλά αποτελεί έναν τρόπο ζωής με πνευματική ποιότητα, γνησιότητα και αυθεντικότητα.
Χωρίς την ελευθερία αυτής της μορφής, δεν μπορεί να νοηθεί η ανθρώπινη ύπαρξη, καθώς αυτή είναι η φυσική και αυθεντική κατάσταση του ανθρώπινου προσώπου. Στην εποχή μας, δυστυχώς, σε μεγάλο βαθμό, τόσο στην οικογένεια και στο σχολείο, όσο και σε άλλες περιοχές της κοινωνίας, εντός των οποίων σφυρηλατείται η ποιότητα του χαρακτήρα του ανθρώπου, η ελευθερία, από μυστήριο, εκφυλίστηκε σε πρόβλημα, από φυσική μορφή του προσώπου, εξέπεσε σε τραγωδία του ατόμου, από «κατά φύσιν» κίνηση προς το Φως και την Αλήθεια, κατάντησε «παρά φύσιν» απαίτηση ικανοποίησης ατομικών επιθυμιών, από τελείωση της ανθρώπινης θελήσεως, που να θέλει μόνον το καλό, το γόνιμο, το δημιουργικό, διαστράφηκε σε εξασθένηση της θελήσεως στο να θέλει πρωτίστως και το κακό.
Έτσι, ενώ θα μπορούσε και θα έπρεπε ο άνθρωπος να φτάνει στην ελευθερία, μέσα από την αλήθεια, εθίζεται να δέχεται πολλές αλήθειες και πολλές ελευθερίες, όσες και οι ατομικές απόψεις, που οδηγούν στη σύγχυση και στο χάος. Εθίζεται, όχι να αναζητά και να βρίσκει την ελευθερία, ως κοινό ποιοτικό αγαθό της ανθρώπινης φύσεως, στο πλαίσιο της αγαπητικής κοινωνίας των προσώπων, αλλά να την αναζητά μέσα στις ατομικές ανάγκες, τις απαιτήσεις και τα δικαιώματα του εγώ.
Κάθε τι, όμως, που στο όνομα της δήθεν ελευθερίας, από κοινό αγαθό για το κοινό καλό, γίνεται ατομική επιδίωξη με στόχο το ατομικό όφελος, διαστρέφει το μεγαλείο του ανθρώπινου προσώπου. Η αληθινή ελευθερία δεν μπορεί να βρεθεί στην ανατροφή της οικογένειας, της κοινωνίας και της παιδείας, όταν αυτή καλλιεργεί «την άσκηση ή την επιβολή των ατομικών επιθυμιών ή αντιλήψεων».
Κανένας δεν μπορεί να γίνει ελεύθερος, «αν δεν απαρνηθεί τον εαυτό του, αν δεν νεκρώσει τον εγωϊσμό, τη φιλαυτία, το ατομικό φρόνημα και θέλημα. Η αληθινή ελευθερία «ανοίγει ρωγμές σ’ όλα τα ατομικά όρια και θραύει τα τείχη της φυλακής του ατομισμού και της πλησμονής, της αυθάδειας και της αυτάρκειας. Γι’ αυτό δεν εμπνέει απαιτήσεις, αλλά παραιτήσεις και θυσίες» (+ π. Μιχ. Καρδαμάκης, Για την ελευθερία, σ. 24 – 26).
Η πιο σπουδαία διάσταση της ελευθερίας είναι ότι έρχεται άνωθεν, αποτελεί χορηγία του Αγίου Πνεύματος. Ο Απ. Παύλος, συνδέοντας την ελευθερία με το πρόσωπο του Ιησού Χριστού και με τον πνευματικό κόσμο του Θεού, προσδίδει στην ελευθερία το νόημα του Μυστηρίου και αποκλείει την έκπτωσή της σε ατομικό δικαίωμα και εγωϊστική στόχευση: «Ο δε κύριος το Πνεύμα εστιν· ου δε το Πνεύμα Κυρίου, εκεί ελευθερία» (Β΄ Κορ. 3, 17).
Γι’ αυτό, άλλωστε, οι άνθρωποι έχουν την κλήση από τον Θεό να γίνονται και να είναι ελεύθεροι και να μην χρησιμοποιούν την ελευθερία για σαρκικές, ατομικιστικές και υλιστικές επιδιώξεις, αλλά να υπηρετούν, «διά της αγάπης», ο ένας τον άλλον (Γαλ.5, 13). Και ο Απ. Πέτρος υπογραμμίζει ότι ελεύθερος είναι ο δούλος του θελήματος του Θεού και όχι αυτός, που έχει την ελευθερία «ως επικάλυμμα της κακίας», επισημαίνοντας, μάλιστα, το πρόβλημα που αντιμετώπιζε και η δική του εποχή, να επαγγέλλονται και να διδάσκουν την ελευθερία, κάποιοι διδάσκαλοι, που οι ίδιοι ήσαν «δούλοι της υποκρισίας, της κακίας και της φθοράς» (Α΄ Πέτρου, 2, 16 και Β΄ Πέτρου 2, 19).
Η βιωματική και έμπρακτη γνώση της αλήθειας εξασφαλίζει και την ελευθερία στην ανθρώπινη ύπαρξη (Ιω. 8, 32). Σύμφωνα με τα ανωτέρω, η αλήθεια δεν είναι μια διανοητική και θεωρητική υπόθεση, αλλά το ίδιο το πρόσωπο του Χριστού. Η σύνδεση με τον Χριστό σημαίνει σύνδεση με την αλήθεια και αυτή η σύνδεση, ανάλογα με την ποιότητά της, ελευθερώνει, αντίστοιχα, την ανθρώπινη ύπαρξη.
Η σύνδεση με τον Χριστό, όμως, προϋποθέτει την απελευθέρωση από τον διάβολο, που εμπνέει την αμαρτία. Γι’ αυτό ο Απ. Παύλος ισχυρίζεται: «ελευθερωθέντες από της αμαρτίας δουλωθέντες δε τω Θεώ, έχετε τον καρπόν υμών εις αγιασμόν» (Ρωμ. 6, 22). Σε άλλο σημείο, μάλιστα, αναφέρει σαφέστερα ότι ο κληθείς στον Χριστόν απελευθερώνεται από τη δουλεία της αμαρτίας και γίνεται «δούλος Χριστού» (Α΄ Κορ. 7, 22).
Μια από τις σημαντικότερες γνώσεις, με ιδιαίτερα σημαντικό παιδαγωγικό και θεολογικό νόημα, είναι εκείνη που έρχεται μέσα από τη βίωση της μυστηριακής συνάφειας μεταξύ κενώσεως (ταπεινώσεως) και ελευθερίας. Η κένωση και η αυταπάρνηση, που προτείνει ο Χριστός, για να μπορεί να βρει ο πιστός την ελευθερία του, είναι η ταπείνωση έναντι του «άλλου», η πνευματική εκείνη τοποθέτηση, που τον οδηγεί στο να αρνείται τον εαυτό του», το θέλημά του, τον εγωϊσμό του, προκειμένου να μπορεί να διαθέτει χώρο ανιδιοτελούς πρόσληψης του «άλλου».
Αυτή η κίνηση είναι κίνηση ελευθερίας, που μπορεί να επιλέγει ο άνθρωπος μέσα στη ζωή του, αν θέλει να είναι ελεύθερος, δημιουργός και ποιητής αγαθών: «Ο απωλέσας την ψυχήν αυτού ένεκεν εμού, ευρήσει αυτήν» (Ματθ. 10, 39). Αληθινά ελεύθερος είναι αυτός που καταφέρνει να κοινωνεί με τον άλλο, βγάζοντας από μέσα του όλα τα εμπόδια και τα πάθη, που, συνήθως, καθιστούν την ελευθερία «αφορμή τη σαρκί» (Γαλ. 5, 13).
Η αληθινή εν Χριστώ ελευθερία, γίνεται αφορμή αγάπης προς τον πλησίον, διότι οδηγεί τον άνθρωπο, μέσω της πίστεως, στη μετάνοια και στην επιστροφή στη γνησιότητά του, τον καθιστά, δηλαδή, αληθινό και ελεύθερο στη διεξαγωγή του αγώνα του για την ένωσή του με τον Θεό και τον πλησίον, στο πλαίσιο της πορείας.
Δευτέρα 27 Ιουλίου 2026
Η ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ ΣΤΟΝ ΟΣΙΟ ΠΑΪΣΙΟ ΤΟΝ ΑΓΙΟΡΕΙΤΗ!
Η εμφάνιση του Αγίου Παντελεήμονος στον Όσιο Παΐσιο τον Αγιορείτη
Ήταν 3 Ιουνίου και ο Γέροντας λόγω της μετακόμισης δεν είχε βγάλει από τα κιβώτια τα εκκλησιαστικά βιβλία και δεν ήξερε ακριβώς την ημερομηνία ούτε φυσικά και τον εορταζόμενο άγιο. Έκανε τις ακολουθίες με κομποσχοίνι και όταν άρχισε να εύχεται και για τον άγιο της ημέρας, τον απασχόλησε ο λογισμός ποιος ήταν αυτός ο άγιος. Τότε εμφανίστηκαν μέσα στο εκκλησάκι δύο άγιοι, ο ένας μπροστά και ο άλλος από πίσω. Ο δεύτερος ήταν ο άγιος Παντελεήμων, τον οποίο αναγνώρισε ο Γέροντας. Ο πρώτος όμως τού ήταν άγνωστος.
Από την απορία τον έβγαλε ο ίδιος ο άγιος που τού είπε: «Γέροντα, είμαι ο Λουκιλιανός.» Ο Γέροντας δεν πρόσεξε καλά το όνομα και ρώτησε: «Πώς; Λουκιανός;». «Όχι, Γέροντα. Είμαι ο Λουκιλιανός.» Και αμέσως οι δύο άγιοι εξαφανίστηκαν. Ο Γέροντας εντυπωσιάστηκε και βρήκε το μηναίο του Ιουνίου για να βεβαιωθεί αν γιόρταζε ο άγιος Λουκιλιανός..
Πράγματι ήταν η μνήμη του.
Πρεσβ. Διονυσίου Τάτση, Ο ΑΣΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΟΥΔΑΣ, σελ. 46
Κυριακή 26 Ιουλίου 2026
ΟΣΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΣΕΛΕΥΚΕΙΑΣ: ΚΥΡΙΑΚΗ Η' ΜΑΤΘΑΙΟΥ- ΛΟΓΟΣ ΕΙΣ ΤΟΥΣ ΠΕΝΤΕ ΑΡΤΩΝ ΤΡΑΦΕΝΤΑΣ ΠΕΝΤΑΚΙΣΧΙΛΙΟΥΣ!
Κυριακή Η’ Ματθαίου: Λόγος εις τους εκ πέντε άρτων τραφέντας πεντακισχιλίους
Η
Ευαγγελική περικοπή της Θείας
Λειτουργίας.
Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον
Κεφ. Ι δ. 14 – 22
Τω καιρώ εκείνω, εξελθών ο Ιησούς είδε πολύν όχλον, και εσπλαγχνίσθη επ’ αυτοίς, και εθεράπευσε τους αρρώστους αυτών. Οψίας δέ γενομένης προσήλθον αυτώ οι μαθηταί αυτού λέγοντες» έρημός εστιν ο τόπος και η ώρα ήδη παρήλθεν, απόλυσον τους όχλους, ίνα απελθόντες εις τας κώμας αγοράσωσιν εαυτοίς βρώματα. Ο δέ Ιησούς είπεν αυτοίς» ου χρείαν έχουσιν απελθείν, δότε αυτοίς υμείς φαγείν. Οι δέ λέγουσιν Αυτώ» ουκ έχομεν ώδε ει μή πέντε άρτους και δύο ιχθύας. Ο δέ είπε» φέρετέ μοι αυτούς ώδε. Και κελεύσας τους όχλους ανακλιθήναι επι τους χόρτους, λαβών τους πέντε άρτους και τους δύο ιχθύας, αναβλέψας εις τον ουρανόν, ευλόγησε και κλάσας έδωκε τοις μαθηταίς τους άρτους, οι δέ μαθηταί τοις όχλοις. Και έφαγον πάντες και εχορτάσθησαν, και ήραν το περισσεύον των κλασμάτων δώδεκα κοφίνους πλήρεις. Οι δέ εσθίοντες ήσαν άνδρες ωσεί πεντακισχίλιοι, χωρίς γυναικών και παιδίων. Και ευθέως ηνάγκασεν ο Ιησούς τους μαθητάς Αυτού εμβήναι εις το πλοίον και προάγειν αυτόν εις το πέραν, έως ού απολύση τους όχλους.
Όταν βγήκε στη στεριά, είδε πολύν κόσμο και τους σπλαχνίστηκε, και γιάτρεψε τους αρρώστους των. Όταν έπεσε το δειλινό, τον πλησίασαν οι μαθητές του και του είπαν: «Ο τόπος είναι ερημικός, και η ώρα περασμένη. Διώξε τον κόσμο να πάνε στα χωριά για ν’ αγοράσουν φαγητά να φάνε». Ο Ιησούς όμως τους είπε: «Δεν υπάρχει λόγος να φύγουν, δώστε τους εσείς να φάνε». «Δεν έχουμε εδώ παρά πέντε ψωμιά και δύο ψάρια», του απαντούν. «Φέρτε μού τα εδώ», τους λέει. Κι αφού πρόσταξε τον κόσμο να καθίσει για φαγητό πάνω στο χορτάρι, πήρε τα πέντε ψωμιά και τα δύο ψάρια, έστρεψε το βλέμμα του στον ουρανό, τα ευλόγησε, έκοψε τα ψωμιά σε κομμάτια και τα έδωσε στους μαθητές, και οι μαθητές στο πλήθος. Έφαγαν όλοι και χόρτασαν. Και μάζεψαν τα περισσεύματα από τα κομμάτια, δώδεκα κοφίνια γεμάτα. Αυτοί που έφαγαν ήταν περίπου πέντε χιλιάδες άντρες, χωρίς τις γυναίκες και τα παιδιά. Αμέσως ύστερα ο Ιησούς υποχρέωσε τους μαθητές του να μπουν στο καΐκι και να πάνε να τον περιμένουν στην απέναντι όχθη, ωσότου αυτός διαλύσει τα πλήθη.
(Επιμέλεια κειμένου: Νικολέτα – Γεωργία Παπαρδάκη)
Ομιλία του Οσίου πατρός ημών Βασιλείου Επισκόπου Σελευκείας, με θέμα τους εκ των πέντε άρτων τραφέντας πεντακισχιλίους.
Επαινώ μεν τον πόθο της φιλομαθείας, αποδέχομαι δε τον βαθμόν της φιλοθεΐας. Και γνωρίζω ποιος σας εμφύτευσε τον εξαίρετον αυτόν ζήλο. Γνωρίζω τον εκπαιδευτή της αρετής σας, τον πατέρα και συγχρόνως ποιμένα και ιατρόν και κυβερνήτην. Αυτόν που διαπρέπει στην ευαγγελική ζωή, και πνέει χάριν αποστολικήν. Αυτόν ο οποίος σας χειραγωγεί προς τους ουρανίους λειμώνες με πνευματικά σαλπίσματα, ως θησαυρός πνευματικών εννοιών που είναι. Την έμψυχον εικόνα της φιλανθρωπίας, αυτόν που υπερέβη την πραότητα του νόμου και είναι ανίκητος από τον θυμόν, λάμπει δε από σοφία, και στεφανώνεται με αρετές.
Αλλά πολύς ο πλούτος της αποστροφής σας κατά του θανάτου, και το πλάτος της φιλομαθείας σας, όπως είπα. Κι εγώ πώς να σας παραθέσω το πτωχό μου γεύμα; Πώς να χορτάσω με τις μικρές δυνατότητες του λόγου μου την άπληστο κοιλία της ακοής σας; Πώς θα επαρκέσει γλώσσα πτωχή να ευφράνει τόσον λαό; Ή, για να χρησιμοποιήσω επίκαιρα τα λόγια των Αποστόλων: «Πόθεν ημίν εν ερημία άρτοι τοσούτοι;», ώστε πάλιν ο πλούσιος Δεσπότης, απαλλάσσοντας από την πτωχεία, να χαρίσει την αφθονία;
«Ηκολούθει», λέγει, «όχλος πολύς τω Σωτήρι». Ακολουθούν τον ποιμένα τα πρόβατα, οι ασθενείς τον διώκτη των ασθενειών τους, οι δούλοι τον ελευθερωτήν των ψυχών. Ευρήκαν μίαν οδόν απλανή, και όλοι σ’ αυτή συνέρρεαν. Όποιος ήθελε τον ακολουθούσε, ο άρρωστος απηλλάσσετο από το νόσημά του. Είχε αναβλύσει πηγή φιλανθρωπίας και όλοι απελάμβαναν.
Απορροφημένοι, λοιπόν, παρέτειναν την οδοιπορία μέχρι την έρημο. Τον παλαιό καιρό, όταν ο Θεός νομοθετούσε δια του Μωϋσέως στην έρημο, είχε περιβάλει το όρος Σινά με φωτιά, και οι φλόγες εξηκοντίζοντο στον ουρανό. Φόβος και ζόφος μαζί με σάλπιγγες και αλαλαγμούς κατέπλητταν εκείνους που παρακολουθούσαν. Αλλά τώρα ο Δεσπότης, αφήνοντας τον φόβο, περιεβλήθη μορφήν δούλου, δεικνύοντας τη φιλανθρωπία του με την πρόσληψη ανθρωπίνης φύσεως. Και παλαιά μεν η γη είχε ακούσει: «Εξαγαγέτω η γη βοτάνην χόρτου», ενώ τώρα την τράπεζα που εστρώθη στο έδαφος, την γεμίζει με αγαθά ο ίδιος ο Δεσπότης.
Παίρνοντας λοιπόν ο Κύριος τους ιχθύς, αφού εστράφη προς τον ουρανόν τους ευλόγησε. Άραγε ζητεί ωσάν να έχει ανάγκη; Άραγε υψώνοντας το βλέμμα καλεί σε βοήθεια τον ουρανό; Άραγε από αλλού αντλεί τη δύναμη της ευεργεσίας, και δίδει λαβή στον Άρειο, και οπλίζει τη γλώσσα του Ευνομίου για να εκτοξεύσουν τις βλασφημίες τους κατά του Υιού; Όχι βέβαια, αλλά προλαμβάνει τα εγκλήματα των Ιουδαίων. Επειδή ο Ιουδαίος πάντοτε ερευνά για αιτίες, και από αυτά που απολαμβάνει αλιεύει κατηγορίες. Επειδή λοιπόν κάποτε ο Θεός χορήγησε στην έρημο το μάννα στους Ισραηλίτες, και σε εκείνους που εβάδιζαν στη γη είχε απλώσει ουράνια τράπεζα, και εδίδαξε την πέτρα να μιμηθεί τα νέφη εξάγοντας ύδωρ απ’ αυτήν, ήκουσε δε, αντί για ευχαριστίες, λόγια αχάριστα: «Επεί επάταξε πέτραν και έρρευσαν ύδατα, μη και άρτον δύναται δούναι;» —έπειδη εκτύπησε τον βράχο και εξεχύθησαν ύδατα, μήπως ημπορεί να μας δώσει και άρτο; Γι’ αυτό λοιπόν ο Χριστός στα εγγόνια τους, για να μην πάρουν το μέγεθος του θαύματος σαν πρόφαση για συκοφαντία, ότι προσπαθεί δήθεν να δείξει ότι είναι μεγαλύτερος αυτός από τον Πατέρα, και επινοήσουν πάλι τη συνηθισμένη συκοφαντία της αντιθεΐας, αναθέτει το κατόρθωμα στον Πατέρα, υψώνοντας το βλέμμα στον ουρανό, αρπάζοντας την κατηγορία από τις ιουδαϊκές γλώσσες. Διότι έτσι μεταχειρίζεται πάντοτε ο Χριστός τις ιουδαϊκές πονηρίες. Έτσι τότε που εθεράπευσε τον λεπρό και εκήρυξε με εξουσία τη φυγή του πάθους, παρέπεμψε στο νόμο αυτόν που ηλευθερώθη από τη νόσο, λέγοντας: «προσένεγκε το δώρον σου τω ιερεί εις μαρτύριον» —ας γίνει δηλαδή μάρτυρας της θεραπείας ο νόμος και ας φραγεί η γλώσσα της παρανομίας. Γι’ αυτό και τώρα υψώνει το βλέμμα στον ουρανό, αποστομώνοντας τον κατήγορο της αντιθεΐας. Αλλά εκτός αυτού και εκπαιδεύοντας τους ανθρώπους που κάθονται για φαγητό, να γνωρίζουν καλά τον αίτιο της απολαύσεως. Επειδή είναι ομολογία το να βλέπει κανείς στον ουρανό.
«Λαβών τοίνυν τους άρτους, έδωκε τοις μαθηταίς δούναι τοις όχλοις. Και έφαγον πάντες και εχορτάσθησαν». Ω, τι πράγματα συνέβαιναν τότε! Οι άρτοι εγεννούσαν άρτους, και εγέμιζαν τα χορταρένια τραπέζια αυτοσχέδιες τροφές. Άρτοι ελεύθεροι από γεωργικούς ιδρώτες, που δεν εβλάστησαν από στάχια, αλλά άνθησαν από χέρια Δεσποτικά, μολονότι πολλά προϋποθέτει η ανθρώπινη τροφή: το όργωμα της γης, τη σπορά από τους γεωργούς, τη μεταβολή των αέρων σε νέφη, τη γέννηση βροχής, την κατάλληλη υγρασία γης και ατμοσφαίρας, τις αλλαγές θερμοκρασίας, τις εναλλαγές της σελήνης, τις νύκτες με τα αστέρια που τρεμοσβήνουν, τη βλάστηση των σταχιών, την έγκαιρη ωρίμανση των καρπών, την ταλαιπωρία του αλωνίσματος, τη συνεργασία του μύλου, την αφαίρεση του περιττού, το έντεχνο πλάσιμο και την απαραίτητη συμμετοχή της φωτιάς. Αυτά τα πραγματοποίησε τώρα όλα μαζί ο Κύριος μόνο με το άγγιγμα του χεριού του, αφού παρευρίσκετο εμπρός τους αυτός που διεγείρει την κοιλία της γης προς καρποφορίαν. Παρευρίσκετο αυτός που περιβάλλει τον ουρανό με νεφέλες. Παρευρίσκετο αυτός που έχει δωρίσει στους θνητούς τη σοφία της τέχνης. Παρευρίσκετο «ο φέρων άπαντα τω ρήματι του στόματος αυτού».
Παρευρίσκετο εκεί επιβεβαιώνοντας την παρουσία του με τη σάρκα που εφορούσε. Έδειξε με ένα θαύμα ποιος είναι αυτός που κρατά τα ηνία της κτίσεως. Έλυσε το παλαιό έγκλημα των Ιουδαίων και το αχόρταστο πάθος τους. Δεν θα ημπορούσαν πλέον να λέγουν «μη και άρτον δύναται δούναι;».
Ιδού ότι και με άρτους εγέμισαν την έρημο. Ας διδάξει, Ιουδαίε, η συγγένεια των θαυμάτων ποιος είχε χορηγήσει και εκείνα.
«Και έφαγον», λέγει, «και εχορτάσθησαν, και ήραν το περισσεύον των κλασμάτων δώδεκα κοφίνους πλήρεις». Ισάριθμα με τους Αποστόλους τα κοφίνια, ώστε ο καθένας τους βαστάζοντας από ένα να έχει τον κόπο μάρτυρα του θαύματος. Και ο ώμος με την αίσθηση της τριβής να εκπαιδεύσει προς συνειδητοποίηση του γεγονότος, ο δε κόπος να εξασφαλίζει τη μνήμη, για να μη θεωρήσουν φαντασία αυτό που είδαν, και βυθιστούν σε λογισμούς από το μέγεθος του θαύματος. Και επειδή ο νους δεν επαρκεί για να αντικρύσει με τους δικούς του οφθαλμούς το παράδοξον θαύμα, να μη γεννήσει σιγά – σιγά την υποψία πως ήταν όνειρο το γεγονός. Παρατείνει τη μνήμη του γεγονότος με το πλήθος των περισσευμάτων, ώστε καθημερινώς η βρώση, διδάσκοντας τη γνώση, να διεγείρει τη μνήμη.
Δέξου, παρακαλώ, τον άλλον Ευαγγελιστή, συνήγορο των λεγομένων να λέγει: «ην γαρ η καρδία αυτών πεπωρωμένη, και ου συνήκαν (δεν συνειδητοποίησαν δηλαδή) επί τοίς άρτοις». Φανερώνει το πάθος, για να κηρύξει το θαύμα. Διότι είναι μεγάλο το να φθάσουν πέντε μόνον άρτοι για τόσες χιλιάδες. Όμως το να μείνουν και τόσα πολλά περισσεύματα, όχι μόνον στους μαθητάς εγεννούσε τη μνήμη του θαύματος, αλλά φανέρωνε και τη δύναμη εκείνου που το πραγματοποίησε. Επειδή, αν τους έδιδε όσο είχαν ανάγκη, θα ενοθεύετο η χάρις της φιλοτιμίας του, και κάνοντας αυτό, δεν θα είχε γίνει σαφές πως είναι ο Κύριος του παντός, αφού υπηρέτησε μόνο την ανάγκη. Ενώ τώρα που η δωρεά έγινε ευρύτερη από την ανάγκη, μαρτυρεί την εξουσία Εκείνου που τη χορήγησε.
Ας μάθωμε και από αλλού σαφώς αυτό που λέγω: Κάποτε εδίδετο στους Ισραηλίτες το μάννα δια μέσου του Μωϋσέως. Αλλά επειδή αυτός που διακονούσε το θαύμα ήταν δούλος, μαζί μ’ αυτόν ήταν και το δώρο υποδουλωμένο στην ανάγκη, αφού το περιττόν εξηφανίζετο. Και όποιο χέρι αρρώσταινε από απληστία, την ώρα της συλλογής, υπεχρέωνε και το δώρο να αρρωστήσει μαζί του. Ο ουρανός έστελνε κάτω στους Ιουδαίους την τροφή με μέτρο, και ο χρόνος υπερνικούσε το δώρο, και είχε προθεσμία η χάρις. Επειδή καθώς τελείωνε η πορεία στην έρημο, υπέδειξε πλέον και η γη τον φυσικόν άρτον. Τότε έπαυσε το μάννα, και το ταμείο του ουρανού για τους ανθρώπους έκλεισε.
Μετάφερε το νου σου σε άλλον υπηρέτη, ο οποίος διετάχθη να θαυματουργήσει με προθεσμία. Ο μέγας Ηλίας, που στείρωσε τον ουρανό με όρκο, συνεκράτησε τον αέρα με τα χείλη, και με τη φωνή κατεδίκασε σε αργία την κτίση. Αυτός έπεισε της φιλοξένου χήρας το έλαιο να μετατραπεί σε πηγή, και το ολίγον αλεύρι δεν ολιγόστευε μαζί με τον χρόνο, αλλά όσο κατανάλωνε η φύσις, τόσο αντικαθιστούσε η χάρις. Όταν ήλθε η βροχή, έκανε πτερά και το δώρο του Ηλία. Υπηρετούσε, διακονούσε δουλικώς και όχι από κάποια κυριαρχική φιλοτιμία. Γι’ αυτό τώρα ο Κύριος πολλαπλασιάζει δυσανάλογα με την ανάγκη, φανερώνοντας την εξουσία του, και δίδοντας σε όλους να καταλάβουν ποιος είναι «ο διδούς την τροφήν πάση σαρκί».
Αυτώ η δόξα και το κράτος εις τους αιώνας των αιώνων.
Αμήν.
(13ος Αιών, Migne P.G. τομ. 85, στ. 360 – Από το βιβλίο "Πατερικόν Κυριακοδρόμιον", σελίς 203 και εξής. Επιμέλεια κειμένου: Δημήτρης Δημουλάς)
Σάββατο 25 Ιουλίου 2026
Παρασκευή 24 Ιουλίου 2026
ΟΣΙΟΣ ΠΑΪΣΙΟΣ: ΕΜΕΙΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΕΥΧΩΜΑΣΤΕ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΠΟΥ ΜΑΣ ΚΑΚΟΛΟΓΟΥΝ!

Όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης: Εμείς πρέπει να προσευχόμαστε για όλους που μας κακολογούν και να ζητούμε από τον Θεό να τους δίνει μετάνοια, φωτισμό και υγεία και να μην αφήνουμε μέσα μας ούτε ίχνος μίσους γι' αυτούς. Να κρατούμε μόνον την πείρα από τον πειρασμό, να πετούμε όλα τα φαρμάκια.
ΟΣΙΟΣ ΠΑΪΣΙΟΣ: ΟΤΑΝ ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΤΑΙ Ο ΠΟΝΟΣ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ, ΤΟΤΕ ΤΟΥ ΚΑΝΕΙ ΕΠΙΣΚΕΨΗ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ!

Όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης: Όταν επισκέπτεται ο πόνος τον άνθρωπο, τότε του κάνει επίσκεψη ο Χριστός. Ενώ, όταν δεν περνάη ο άνθρωπος καμμιά δοκιμασία, είναι σαν μία εγκατάλειψη του Θεού. Ούτε ξοφλάει, ούτε αποταμιεύει. Μιλάω βέβαια για έναν ο οποίος δεν θέλει την κακοπάθεια για την αγάπη του Χριστού. Σου λέει: «Έχω την υγεία μου, έχω την όρεξή μου, τρώω, περνάω μια χαρά, ήσυχα…», και δεν λέει ένα «δόξα Σοι ο Θεός».














.jpg)

