Π. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ: ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟ ΤΗΣ ΥΨΩΣΕΩΣ- "Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ, ΤΟ ΑΙΩΝΙΟΝ ΚΑΥΧΗΜΑ ΜΑΣ"!

 π. Αθανάσιος Μυτιληναίος
Κυριακή προ της Υψώσεως: «Ο Σταυρός του Χριστού, το αιώνιον καύχημά μας»

[Γαλ. 6, 11-18]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του μακαριστού γέροντος που εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Στομίου Λαρίσης στις 10-9-2000.

Στις 14 Σεπτεμβρίου, αγαπητοί μου, η Εκκλησία μας εορτάζει την παγκόσμιον Ύψωσιν του Τιμίου Σταυρού. Αυτό σημαίνει ότι μετά την εύρεσή του από την βασιλομήτορα Αγίαν Ελένην, υψώθ`1η από του άμβωνος ο ευρεθείς Τίμιος Σταυρός, υπό του τότε Πατριάρχου.

Η Εκκλησία μας για να προσδώσει αίγλην και τιμήν, θεώρησε την εορτήν του Τιμίου Σταυρού ως έναν αντίλαλον της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και της Μεγάλης Παρασκευής. Γι΄ αυτό νηστεύομε την ημέρα αυτή. Όλοι το γνωρίζομε. Ακόμη έθεσε την εορτήν της Μεταμορφώσεως 40 ημέρες προ της Υψώσεως. Είναι 40 ημέρες. Και δημιουργεί έναν αντίλαλο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Η Καινή Διαθήκη γράφει ότι η Μεταμόρφωσις έγινε ολίγον προ του Πάθους. Δηλαδή λίγες ημέρες προ της 15ης του μηνός Νισσάν, δηλαδή στα μέσα περίπου του Φεβρουαρίου ή του Μαρτίου. Ακόμη η Εκκλησία όρισε δυο Κυριακές, η μία προ και η άλλη μετά, με υμνολογικό και ευαγγελικό περιεχόμενο σχετικό με τον Τίμιον Σταυρόν. Έτσι οι δύο αυτές Κυριακές, εκ των οποίων η πρώτη είναι σήμερα, στέκονται σαν στήλες τιμής και συνοδείας της μεγάλης εορτής.

Αν ερωτήσετε γιατί όλα αυτά, η απάντησις είναι ότι όλη η θεολογία της αγάπης του Θεού για τον άνθρωπο κορυφώνεται εις την σταυρική θυσία του Χριστού. Όπως το ακούσαμε και εις την σημερινή ευαγγελική περικοπή: «Οὕτω γὰρ ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον –τόσο πολύ αγάπησε ο Θεός τον κόσμον ή τόσο αγάπησε ο Θεός τον κόσμον–, ὥστε τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν –ώστε εκείνος ο οποίος πιστεύει εις αυτόν– μὴ ἀπόληται, ἀλλ’ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον». Εκείνο το «οὕτω γὰρ ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον», αυτό το «οὕτω» είναι απροσμέτρητον.

Ακόμη, το κέντρον του Ευαγγελίου είναι ο Σταυρός του Χριστού. Είναι το κέντρον της πνευματικής ζωής, ο Τίμιος Σταυρός. Το κέντρον, το υπογραμμίζω και το ξαναλέγω, της πνευματικής ζωής. Εάν δεν βάλεις στη ζωή σου ως κέντρον τον Τίμιον Σταυρόν, είναι αδύνατον να κατανοήσεις και πολύ περισσότερο να βιώσεις την πνευματική ζωή. Αυτά που εμείς –επιτρέψατέ μου- όπως ζούμε πνευματική ζωή, επιτρέψατέ μου, πασαλείμματα είναι. Δεν αποτελούν πραγματικά την πνευματική ζωή. Γιατί απλούστατα πολλές φορές απ’ όλα αυτά λείπει η έννοια του Σταυρού. Αν αφαιρεθεί ο Σταυρός ή το περί Σταυρού κήρυγμα, τότε δεν έχομε σωτηρία. Γι΄ αυτό γράφει ο Απόστολος Παύλος εις την Α΄ προς Κορινθίους επιστολή του: «Ὁ λόγος γὰρ  ὁ τοῦ σταυροῦ –λόγος θα πει κήρυγμα. Δηλαδή το κήρυγμα του Σταυρού–τοῖς μὲν ἀπολλυμένοις μωρία ἐστί  –για εκείνους οι οποίοι τελικά μένουν αμετανόητοι και οι οποίοι βεβαίως θα χαθούν, δεν θα σωθούν, γι’ αυτούς ο Τίμιος Σταυρός είναι μωρία: «Πώς είναι δυνατόν ένας Ενανθρωπήσας Θεός να σταυρώνεται;»·  και μάλιστα δια τους Εβραίους, λέγει, ότι είναι σκάνδαλον. Διότι αν είναι ο Γιαχβέ, δηλαδή ο Κύριος, ο Κύριος της δόξης, ο Άγιος του Ισραήλ, όπως τον είδε καθήμενον επί θρόνου αιωρουμένου ο προφήτης Ησαΐας, πώς είναι δυνατόν ποτέ να φθάσει εις τον Σταυρόν; Άρα δεν είναι. Αυτό είναι σκάνδαλο εις τους Εβραίους, που δεν τους αφήνει να επιστρέψουν εις Χριστόν)· τοῖς δὲ σῳζομένοις ἡμῖν δύναμις Θεοῦ ἐστι – αλλά για εκείνους οι οποίοι πιστεύουν, σώζονται, γι’ αυτούς είναι ο Τίμιος Σταυρός, είναι δύναμις–». Και έκφρασις βεβαίως της αγάπης του Θεού Πατρός, και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, του Αγίου Τριαδικού Θεού δηλαδή.

Δια του Σταυρού, αγαπητοί μου, επανερχόμεθα εις τον απωλεσθέντα Παράδεισον· που είναι το σύμβολον της αρνήσεως του κόσμου, γιατί ο κόσμος εσταύρωσε τον Χριστόν. Κι εμείς λοιπόν, αν αποδεχόμεθα τον Σταυρόν, ουσιαστικά μένομε στην άρνηση του κόσμου.

Είναι και το σύμβολον της ασκήσεως ο Τίμιος Σταυρός. Δεν λέει ο Απόστολος στους Φιλιππησίους ότι μερικοί Χριστιανοί, «ὧν ὁ Θεὸς ἡ κοιλία», «που η κοιλιά τους», λέει, «είναι ο Θεός τους, δηλαδή τι θα φάμε, τι θα πιούμε και πώς θα αφροδισιάσουμε», και τους αποκαλεί αυτούς «ἐχθροὺς τοῦ σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ». Γιατί; Γιατί απλούστατα απέρριψαν την άσκηση και συνεπώς τον Τίμιον Σταυρόν.

Ακόμα, ο Τίμιος Σταυρός του Χριστού είναι το δένδρον της ζωής. Ενθυμείστε ότι στον Παράδεισον ο Θεός, λέγει, εφύτευσε δύο δέντρα. Ο Παράδεισος, σας υπενθυμίζω, ήταν επάνω εις την Γην. Η λέξις Παράδεισος είναι περσική και θα πει «μεγάλος κήπος». Και ήτο μεταξύ των δύο ποταμών του Ευφράτου και του Τίγρητος. Λοιπόν, εφύτευσε, λέει, εκεί ο Θεός, δύο δέντρα. Το ένα δένδρον ήταν της γνώσεως του καλού και του κακού. Το άλλον δένδρον ήταν της ζωής. Και είπε εις τους πρωτοπλάστους: «Δεν θα δοκιμάσετε από το δένδρον της γνώσεως». Εκείνοι απατηθέντες από τον διάβολον, εδοκίμασαν, παρά την ειδοποίηση του Θεού ότι «ἐν ᾗ ἡμέρᾳ φάγεσθε, θανάτῳ ἀποθανεῖσθε». Και τους εξεδίωξε ο Θεός από τον Παράδεισον. Ήταν μία περιοχή αυτή. Όλο το υπόλοιπον του πλανήτου μας ελέγετο Γη. Το τμήμα αυτό ελέγετο Παράδεισος. Σύμβολον της Βασιλείας του Θεού. Σήμερα εκεί πηγαίνομε. Είναι το σημερινό Ιράκ, αν το θέλετε. Σύμβολον. Το ένα δένδρον, που εξαπατήθηκαν και έφαγαν τον καρπόν, τους οδήγησε εις τον θάνατον. Η αγάπη του Θεού τούς εξεδίωξε για να μην εγγίσουν από το δένδρον της ζωής. Γιατί τότε το κακόν, όπως λένε οι Πατέρες, θα εγίνετο αθάνατον. Έτσι επεφύλαξε τον καρπόν του δένδρου της ζωής για αργότερα.

Και ποιο είναι το δένδρον της ζωής; Είναι, αγαπητοί μου, ο Ιησούς Χριστός. Ή, αν θέλετε, είναι ο Σταυρός. Και όπως εκεί εκρέμοντο οι καρποί του δένδρου της ζωής, έτσι εδώ κρεμάται ο Χριστός. Εάν λοιπόν τώρα φάμε τον καρπόν εκείνου του δένδρου και παίρνομε εντολή, εάν δεν δοκιμάσομε από τον καρπόν αυτόν του δένδρου της ζωής, αμαρτάνομε. Είναι το αντίθετο από ό,τι ήταν τότε. Δηλαδή τι είναι ο καρπός; Το σώμα και το αίμα του Χριστού. Και με αυτό έχομε την ζωήν, την αιώνιον ζωήν.

Είδατε λοιπόν όλα αυτά πώς προτυπώθηκαν, πώς προπαρασκεύσαν τον άνθρωπο αλλά και τον ερχομό του Υιού του Θεού με την Ενανθρώπηση εις τον κόσμον αυτόν. Πρέπει λοιπόν τώρα για να ζήσουμε, να φάμε τον καρπόν του δένδρου της ζωής· που ξαναλέγω είναι ο Τίμιος Σταυρός, επί του οποίου είναι ο Χριστός· το σώμα Του και το αίμα Του.

Μία τέτοια γνώσις περί του Τιμίου Σταυρού, ό,τι είπαμε, μας αποκαλύπτει το μέγεθος της αγάπης του Θεού. Και είναι το κλειδί της επανεισόδου μας εις την Βασιλείαν του Θεού. Έτσι ξαναγυρίζομε πίσω εις την Βασιλείαν του Θεού. Αλλά η Βασιλεία του Θεού είναι πολύ καλυτέρα και πολύ ευτυχεστέρα απ΄ ό,τι ήτο ο αρχαίος Παράδεισος. Δηλαδή είναι το βασίλειον της αθανασίας και της αφθαρσίας· που λέει ο Απόστολος Παύλος στους Γαλάτας το εξής: «Ἐμοὶ δὲ μὴ γένοιτο καυχᾶσθαι εἰ μὴ ἐν τῷ σταυρῷ τοῦ Κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, δι’ οὗ ἐμοὶ κόσμος ἐσταύρωται κἀγὼ τῷ κόσμῳ». «Σε μένα», λέει, «μη γένοιτο να καυχηθώ για οτιδήποτε. Η καύχησίς μου είναι ο Τίμιος Σταυρός», λέγει ο Παύλος· «που επί του Σταυρού απέθανε ο Ιησούς Χριστός, ο Κύριός μου», που λέει ο Παύλος. Δια του οποίου Σταυρού, «ἐμοὶ κόσμος ἐσταύρωται κἀγὼ τῷ κόσμῳ». «Για τον κόσμο; Έχω πεθάνει. Δεν είμαι ζωντανός για τον κόσμο». Εννοείται «κόσμος», το κοσμικόν φρόνημα. Αυτό που κατακεραυνώνει στην προς Φιλιππησίους, που σας είπα προηγουμένως, «ὧν ὁ Θεὸς ἡ κοιλία» και δεν βαριέσαι και… Όχι. «Το φρόνημα της σαρκός, το φρόνημα του κόσμου, να σκέπτομαι δηλαδή κοσμικά, αυτό, για μένα τον Παύλο, έχει πεθάνει. Κι εγώ έχω πεθάνει για τον κόσμο». Πολύ σπουδαίο αυτό. Μας ανοίγει τον δρόμο να ζήσουμε κι εμείς ακριβώς το ίδιο. Ώστε το καύχημα του Παύλου και μάλιστα το μοναδικό καύχημα του Παύλου είναι ο Σταυρός του Χριστού. Ο σταυρωμένος Χριστός! Γιατί, ξέρετε, ντρεπόμαστε πολλές φορές να πούμε ότι λατρεύομε έναν εσταυρωμένον Θεόν.

Ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, στις Κατηχήσεις του, συγκεκριμένα στην 13η Κατήχησή του, αναφέρεται εις τον Τίμιον Σταυρόν. Μπορούμε από εκεί να πάρομε μία μικρή επιλογή, τι λέγει δια τον Τίμιον Σταυρόν. Προσέξατε. Γράφει: «Καύχημα μὲν τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας καὶ πᾶσα πρᾶξις Ἰησοῦ, καύχημα δὲ καυχημάτων ὁ σταυρός– Κάθε πράξη του Ιησού, για την Εκκλησία είναι καύχημα. Αλλά το καύχημα των καυχημάτων είναι ο σταυρός». Και παρατηρεί ότι γι΄ αυτό ο Παύλος, παρατηρεί ο άγιος Κύριλλος, έλεγε ότι το καύχημά του ήταν ο σταυρός. Και σημειώνει ακόμα: «Καὶ μὴ θαυμάσῃς εἰ (εάν) κόσμος ὅλος ἐλυτρώθη. Οὐ γὰρ ἦν ἄνθρωπος ψιλός, ἀλλὰ υἱὸς θεοῦ μονογενής, ὁ ὑπεραποθνήσκων». «Και μην απορήσεις γιατί τούτο σου λέγω, εάν ελυτρώθη», λέει, «όλος ο κόσμος δια του Σταυρού, γιατί απλούστατα, Εκείνος που εσταυρώθη, δεν ήτο ψιλός άνθρωπος-το «ψι» με γιώτα, ξαναλέγω-, δηλαδή γυμνός, σκέτος άνθρωπος. Αλλά τι ήταν; Ο Υιός του Θεού, που ενηνθρώπησε ο μονογενής, ‘’ὁ ὑπεραποθνήσκων’’. Αυτός ο Οποίος πεθαίνει για όλους».

Ακόμη γράφει ο άγιος Κύριλλος: «Μὴ τοίνυν ἐπαισχυνώμεθα τῷ σταυρῷ τοῦ σωτῆρος, ἀλλὰ μᾶλλον ἐγκαυχώμεθα». Δηλαδή «μην ντρεπόμαστε τον σταυρόν του Χριστού· αλλά μάλλον να έχομε καύχημα». Είδατε πώς τα πράγματα αλλάζουν; Είδατε πώς ο διάβολος κατάφερε να κάνομε τον σταυρό μας κρυφά, για να μη μας βλέπουν οι άλλοι και πουν ότι …χμ, ότι είμαστε Χριστιανοί. Μα, δεν βαφτίστηκες; Δεν είσαι Χριστιανός; Γιατί κρύβεις την ιδιότητά σου αυτή; Κι όπως και πρόσφατα σας το είπα και πολλές φορές σας το έχω πει, όταν περνούν από κάπου, μία Εκκλησία, κάνουν τον σταυρό τους κάτω από το σακάκι τους. Κλήθηκες, αγαπητέ μου, σε ένα διπλωματικό τραπέζι, που είναι…, ε, όποιοι είναι εκεί; -αυτοί, βέβαια, άλλοι πιστεύουν, άλλοι δεν πιστεύουν-, εσύ να κάνεις τον σταυρό σου κι έτσι να αρχίζεις να τρως. Επήγες στο εστιατόριο; Ποιος κάνει τον σταυρό του στο εστιατόριο; Αλλά γιατί; Την ευεργεσία τη δεχόμεθα, δηλαδή το φαγητό, την ομολογία την αρνούμεθα. Αυτό δεν είναι ασυνεπές, ανακόλουθον; Τι θα κάνομε; Θα κάνομε τον σταυρό μας. Και θα πούμε και την ευχή. Το «Πάτερ ἡμῶν» φερ’ ειπείν, αν πήγαμε μεσημέρι. Έτσι λέγει ο άγιος Κύριλλος, ότι πρέπει να μην ντρεπόμεθα τον Τίμιον Σταυρόν, αλλά πρέπει δια του Τιμίου Σταυρού να ομολογούμε τον Χριστόν. Και συνεχίζει:

«Ὁμολογῶ τὸν σταυρόν, ἐπειδὴ οἶδα τὴν ἀνάστασιν -λέγει ο άγιος Κύριλλος: «Ομολογώ τον Χριστόν, δεν ντρέπομαι. Γιατί; Γιατί ακολούθησε η Ανάστασις»-· Εἰ γὰρ σταυρωθεὶς ἀπέμεινεν, οὐκ ἂν ἴσως ὡμολόγησα, συνέκρυψα γὰρ ἂν τάχα τῷ ἐμῷ διδασκάλῳ –«Γιατί εάν δεν είχε αναστηθεί, τότε πιθανώς να μην ομολογούσα και να ντρεπόμουνα, γιατί ο Διδάσκαλος απέθανε επί του σταυρού». Και θεωρήθηκε βέβαια αφού μάλιστα σταυρώθηκε ανάμεσα σε δύο ληστάς, ίσως ίσως και αρχιληστής. Ποιος ξέρει πού, πώς; Αλλά αφού ακολούθησε η Ανάστασις, γιατί να κρύψω την ομολογία ότι πιστεύω εις τον Κύριον Ιησούν τον Εσταυρωμένον;-· ἀναστάσεως δὲ τὸν σταυρὸν διαδεξαμένης οὐκ ἐπαισχύνομαι διηγούμενος». «Αφού ακολούθησε», λέει, η Ανάσταση, «δεν ντρέπομαι να διηγηθώ την σταύρωσιν του Χριστού».

Συνεχίζει ο άγιος Κύριλλος: «Εἴ τις ἀπιστεῖ τῇ δυνάμει τοῦ σταυρωθέντος, ἐξεταζέτω τοὺς δαίμονας -Είναι ένα πολύ καλό επιχείρημα αυτό, έστω και έμμεσο. «Όποιος», λέει, «απιστεί εις την δύναμιν του Χριστού, να δει τι κάνουν απέναντι στον Χριστό οι δαίμονες». Ξαναλέγω είναι έμμεσος απόδειξις. Δεν θα ‘πρεπε εκεί να σταθούμε. Αλλά εν τοιαύτη περιπτώσει, κατά παραχώρησιν μπορούμε κι εκεί να σταθούμε-. Εἴ τις οὐ πιστεύει τοῖς λόγοις, πιστευέτω τοῖς φαινομένοις». «Όποιος δεν πιστεύει στα λόγια», του Ευαγγελίου εννοείται, «να πιστεύσει στα φαινόμενα». Τι δηλαδή; Όπως είναι το φαινόμενο του Πνευματισμού· που φυγαδεύονται οι δαίμονες. Έχει συμβεί πολλές φορές. Μία κυρία, ένας κύριος, πάνε εις το μέντιουμ, στο πνευματιστικό τραπεζάκι. Κι εκεί – πω πω πω, φοβερό…- ας πούμε ότι είναι γυναίκα αυτή η οποία είναι μέντιουμ. Μέντιουμ θα πει μέσον, μεσάζων. Σου λέει αμέσως: «Κυρία μου, βγάλτε τον σταυρό που έχετε στον λαιμό σας». Γιατί; Γιατί την πληροφόρησαν οι δαίμονες ότι δεν θα της αποκαλύψουν τίποτα, εάν ο πελάτης της δεν βγάλει τον σταυρό. «Δεν είναι μία απόδειξις ότι εδώ οι δαίμονες πτήσσουσιν», λέει, «τρομάζουν, παίρνουνε δρόμο μπροστά εις τον Σταυρόν του Χριστού;». Ακόμη, όπως είναι τα μάγια, οι κακοτεχνίες του διαβόλου. Όλα αυτά δείχνουν, όταν πάμε τον Τίμιο Σταυρό, κεραυνώνουμε τους δαίμονες.

Όπως συνέβη κάποτε με εκείνον τον δαιμονισμένο ή τους δαιμονισμένους: «Τί ἐμοί καί σοί, Ἰησοῦ υἱέ τοῦ Θεοῦ». «Τι διαφορά υπάρχει ανάμεσα σε μας -Ποιους; Τους δαίμονες- και σε Σένα, που είσαι ο Υιός του Θεού;». Βλέπετε πώς τρομάζουν οι δαίμονες; Όχι τότε στο Ευαγγέλιο που είναι γραμμένο. Αλλά και τώρα σήμερα όπως σας εξήγησα. Να πας στη μάγισσα, θα σου πει να βγάλεις τον σταυρό σου ή ό,τι άλλο. Και συνεχίζει: «Πολλοὶ κατὰ τὴν οἰκουμένην ἐσταυρώθησαν -ο άγιος Κύριλλος συνεχίζει-, «ἀλλ’ οὐδένα πτήσσουσιν οἱ δαίμονες». «Πολλοί», λέει, «σταυρώθηκαν στην οικουμένη, πολλοί». Ήταν εξάλλου ο ρωμαϊκός τρόπος εκτελέσεως των καταδίκων. Ρωμαϊκός. «Αλλά κανέναν», λέει, «απ’ αυτούς δεν φοβήθηκαν οι δαίμονες». «Τοῦ δὲ ὑπὲρ ἡμῶν σταυρωθέντος Χριστοῦ καὶ τὸ σημεῖον ἰδόντες μόνον τοῦ σταυροῦ πτήσσουσιν οἱ δαίμονες –Παίρνουν δρόμο και φεύγουνε. Μόνο τον σταυρό να δουν· όχι και τον Χριστόν». Όλα αυτά τι είναι; Και συνεχίζει: «Ἔπαθεν οὖν Ἰησοῦς κατὰ ἀλήθειαν ὑπὲρ πάντων ἀνθρώπων– Πράγματι, όταν λέει «κατὰ ἀλήθειαν», σημαίνει πράγματι πέθανε επί του Σταυρού. Δεν είναι φαινομενικός ο θάνατος επί του Σταυρού. Γι΄ αυτό και το λέει ο Απόστολος Παύλος· λέγει ότι «ἀπέθανεν ἐπί Ποντίου Πιλάτου», πραγματικά, προσέξτε· κατά τας γραφάς». Αυτό το πήραμε εμείς και το έχομε στο Σύμβολο της Πίστεως. Όπως το λένε οι γραφές. Πέθανε πραγματικά. «Οὐ γὰρ δόκησις ὁ σταυρός –«Δεν ήταν», λέει, «κατά φαντασίαν ο Σταυρός»–, ἐπεὶ δόκησις καὶ ἡ λύτρωσις –τότε θα ήταν κατά φαντασίαν και η σωτηρία. Οὐ φαντασιώδης ὁ θάνατος– «Δεν ήταν κατά φαντασίαν ο θάνατος»–, ἐπεὶ καὶ μυθώδης ἡ σωτηρία –«γιατί τότε θα ήταν και η σωτηρία μας ένας μύθος». Τὸ μὲν οὖν πάθος ἀληθές – Πράγματι πέθανε ο Χριστός επί του Σταυρού. Έτσι αληθεύει και η Ανάστασις–, ἀληθῶς γὰρ ἐσταυρώθη, καὶ οὐκ ἐπαισχυνόμεθα -Πράγματι πέθανε επί του Σταυρού και δεν ντρεπόμεθα να το πούμε-. Ἐσταυρώθη, καὶ οὐκ ἀρνούμεθα, ἀλλὰ μᾶλλον καυχῶμαι λέγων. κἂν γὰρ ἀρνήσωμαι νῦν, ἐλέγχει με οὗτος ὁ Γολγοθᾶς, οὗ πλησίον νῦν πάντες πάρεσμεν – «Αν αρνηθώ, θα με ελέγξει», λέει, «εδώ κοντά μου που είναι ο Γολγοθάς». Ξέρετε, ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, ήταν επίσκοπος Ιεροσολύμων, αυτά τα γράφει γύρω στο 350 μ.Χ. και λέει: «Να, εδώ κοντά μας είναι ο Γολγοθάς». Φοβερή παράδοσις, ότι πέθανε ο Ιησούς επί του Σταυρού κτλ. κτλ.- Ἐλέγχει με τοῦ σταυροῦ τὸ ξύλον –το οποίον είχε βρεθεί από την αγία Ελένη, μόλις 25 χρόνια πιο μπροστά. «Με ελέγχει», λέει, «το ξύλον του Σταυρού» τὸ κατὰ μικρὸν ἐντεῦθεν πάσῃ τῇ οἰκουμένῃ λοιπὸν διαδοθέν»· «που το κόψανε μικρά μικρά κομματάκια και το σκόρπισαν σε όλη την Οικουμένη». Σήμερα, το μεγαλύτερον τεμάχιον του Τιμίου Σταυρού βρίσκεται εις το Άγιον Όρος.

«Καὶ θέλεις γνῶναι σαφῶς, ὅτι δόξα ἐστὶ τῷ Ἰησοῦ ὁ σταυρός;– Θέλεις να δεις με σαφήνεια ότι ο Σταυρός αποτελεί δόξα του Ιησού;-. Αὐτοῦ ἄκουε λέγοντος– Άκουσε τι λέει ο Ίδιος– ἐλήλυθεν ἡ ὥρα, ἵνα δοξασθῇ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου –«Ήλθε η ώρα για να δοξασθεί ο υιός του ανθρώπου». Και το έλεγε στους μαθητάς Του λίγο πριν σταυρωθεί-. Βλέπεις πῶς δόξαν οἰκείαν οἶδε τὸν σταυρόν;». «Αναγνωρίζει ότι δόξα δική Του είναι ο σταυρός. Αν Εκείνος λοιπόν το θεωρεί δόξα, γιατί έκανε το θέλημα του Πατρός και δια του οποίου Σταυρού σώζει τον κόσμον, εγώ γιατί θα ντραπώ;».

Αγαπητοί, ο Απόστολος Παύλος γράφει: «Χριστῷ συνεσταύρωμαι»· ότι «Έχω συσταυρωθεί με τον Χριστόν». Κι αν ο Σταυρός είναι η δόξα του Ιησού, τότε και όποιος σταυρούται με τον Ιησούν, συνδοξάζεται. Όλοι οι άγιοι κρατούσαν τον σταυρό. Και όλοι δοξάστηκαν. Δόξα μας λοιπόν είναι ο σταυρός του Χριστού.

Σήμερα, όπως σας είπα, πολλοί δυστυχώς, αρνούνται τον σταυρόν, γιατί αρνούνται τον Χριστόν. Έτσι η ομολογία μας και το καύχημά μας για τον Σταυρό του Χριστού, μας βάζει χρονικά στην εποχή του Παύλου και των πρωτομαρτύρων. Έκφρασις αυτής της δόξης και της καυχήσεως είναι το σημείον του σταυρού σωστά. Κάποιος προηγουμένως ήρθε εδώ και κοινώνησε, ένας κύριος, καρικατούρα σταυρού… Αγαπητοί μου, σωστά θα κάνομε τον σταυρό μας, σωστά. Ακούσατε; Σωστά. Έγινε καρικατούρα. Και γίνεται έτσι, πάντα κάπου να περικρύψουμε ότι εκάναμε τον σταυρό μας. Έτσι λοιπόν θα κάνουμε το σημείον του σταυρού ἐν παντί τόπῳ και χρόνῳ, μπροστά στα μάτια και των πιστών και των απίστων.

Έτσι, ας κλείσομε με τα σημερινά αποστολικά λόγια, που είπε ο Παύλος δηλαδή: «Ἐμοὶ δὲ μὴ γένοιτο καυχᾶσθαι εἰ μὴ ἐν τῷ σταυρῷ τοῦ Κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ – Σε τίποτα, μη γένοιτο, σε τίποτα δεν θα καυχηθώ, παρά μόνον εις τον σταυρόν του Χριστού-, δι’ οὗ ἐμοὶ κόσμος ἐσταύρωται κἀγὼ τῷ κόσμῳ -δια του οποίου σε μένα ο κόσμος σταυρώθηκε και εγώ για τον κόσμο». Αμήν.

ΠΗΓΕΣ:

Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

http://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/omiliai_kyriakvn/omiliai_kyriakvn_848.mp3

(Μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος) 

alopsis.gr

ΠΡΩΤΟΠΡ. ΘΩΜΑΣ ΒΑΜΒΙΝΗΣ: ΝΟΜΟΘΕΤΗΜΕΝΗ ΕΥΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΑΓΡΙΟΤΗΤΑ!

 Πρωτοπρ. Θωμάς Βαμβίνης
Νομοθετημένη ευγένεια και αγριότητα

Σάν κοινωνία εἴμαστε σέ καμπή. Αὐτό σημαίνει ὅτι ὑπάρχει ἀλλαγή πορείας, δηλαδή διαφοροποίηση ἀπό σημαντικές ἀρχές τῆς ζωῆς τοῦ παρελθόντος. Μέσα στήν ἀνθρώπινη ἱστορία, ἄλλωστε, ποτέ τά πράγματα δέν ἔμεναν στάσιμα. Ὑπῆρχε ἐξέλιξη. Ὁπότε οἱ καμπές καί οἱ διαφοροποιήσεις δέν εἶναι πάντα ἀνησυχητικές, γιατί μπορεῖ νά εἶναι βελτιώσεις πού καθιστοῦν καλύτερο ἀπό πολλές πλευρές καί αὐθεντικότερο τόν ἀνθρώπινο βίο. Θά ἦταν πολύ ὡραῖο νά συνέβαινε αὐτό καί στίς μέρες μας. Συμβαίνει ὅμως;

Ἐπισημαίνουμε μερικά ἐνδεικτικά στοιχεῖα. Μέσα στήν καθημερινότητα βλέπουμε ὅτι ἡ ἀγριότητα τοῦ ἤθους αὐξάνει ἀνησυχητικά τά ποσοστά της. Γίνεται διαβρωτική δύναμη πού ἐπιδρᾶ στήν γενική κατάσταση τῆς κοινωνίας. Τό νόημα τῆς ζωῆς ἐξαντλεῖται σέ ἐνδοκοσμικές δραστηριότητες καί ἀπολαύσεις· δέν ἔχει θεολογική προοπτική, δέν ἀφορᾶ αἰώνια ὕπαρξη. Ἔτσι, ἡ ζωή φαίνεται σάν νά μήν ἔχη καμμιά ἀξία, γι’ αὐτό «δι’ ἀσήμαντον ἀφορμήν» γίνονται φόνοι καί αὐτοκτονίες. Μέσα σ’ αὐτό τό κλίμα κάθε ἔκνομη δραστηριότητα πού ἀποβλέπει σέ μεγαλύτερο ὑλικό κέρδος, μεγαλύτερη δυνατή ἀπόλαυση ὑλικῶν ἀνέσεων καί ἡδονῶν, εἶναι ἕνας πειρασμός πού εὔκολα κυριεύει ὅσους δέν ἔχουν στέρεες ἠθικές καί πνευματικές βάσεις.

Ἡ εὐγένεια, στίς μέρες μας, ἔχει φθάσει σέ ἀκρότατα ἐπίπεδα νομοθετικῆς κατοχύρωσης μέ τήν μέριμνα γιά ὅλα τά ζῶα, ἀπό τά φίδια μέχρι τά λεγόμενα ζῶα συντροφιᾶς. Αὐτό εἶναι, πράγματι, κατάκτηση πολιτισμοῦ. Δέν ἀλλάζει ὅμως τό ἦθος τό ὁποῖο χρειάζεται ὑπόβαθρο πνευματικό, θεολογικό ἤ τουλάχιστον φιλοσοφικό, ἀπόσταγμα μιᾶς πείρας αἰώνων. Ὅμως τά παλαιά, τά «ἀπό αἰώνων», δέν ἑλκύουν τούς νέους βιαστικούς καί ἀνυπόμονους ἀνθρώπους.

Δέν μπορεῖ κανείς νά μήν κάνη κάποιες συγκρίσεις, γιά νά φανῆ πόσο ἀντιφατική κοινωνία εἴμαστε. Τά καθημερινά δελτία εἰδήσεων μᾶς ἐνημερώνουν μέ τήν μεγαλύτερη δυνατή λεπτομέρεια γιά εἰδεχθῆ ἐγκλήματα, γιά ἐγκληματικές ὁμάδες ἤ ὀργανώσεις μέ σκοπό τό παράνομο κέρδος, γιά τήν ὀπαδική, καί κάποιες φορές φονική, βία, γιά τήν βία στά σχολεῖα μεταξύ μαθητῶν, πού δείχνει πόσο σκληρά συμπεριφέρονται κάποια παιδιά σέ συνομηλίκους τους, ἀκόμη καί σέ ΑΜΕΑ, πού θά ἔπρεπε ἀπό ὅλους νά δέχονται ὄχι ἁπλά προστασία, ἀλλά τήν ἰσότιμη καλή σχέση καί ἐπικοινωνία. Μᾶς ἐνημερώνουν γιά αὐτοκτονίες νέων ἀνθρώπων στό ἄνθος τῆς ζωῆς τους, μέ τούς δρόμους ὅλους ἀνοιχτούς μπροστά τους, πού ἡ ψυχή τους, ὅμως, δέν ἔβλεπε ἀνοιχτούς ὁρίζοντες, ἀλλά ὑπαρξιακά τείχη, ἀπορρίψεις, ἀντιξοότητες, ὁπότε ἄκουσαν σάν διέξοδο καί ἐφάρμοσαν τίς μεθόδους αὐτοκτονίας πού δίδασκαν στό διαδίκτυο κάποιοι ἐπιτήδειοι, φονεῖς, δάσκαλοι. Πολλά πιθανῶς νά μπορεῖ ἀκόμη νά πῆ κάποιος μιλώντας γιά τήν σκοτεινή πλευρά τῆς κοινωνίας, ἡ ὁποία συνήθως εἶναι στό προσκήνιο τῆς καθημερινῆς ἐνημέρωσης. Θά ἀρκεσθοῦμε σ’ αὐτά καί θά παραθέσουμε γιά σύγκριση ὁρισμένα στοιχεῖα ἀπό τόν Νόμο 4830/2021 μέ τίτλο: «Νέο πλαίσιο γιὰ τὴν εὐζωία τῶν ζώων συντροφιᾶς…».

Στό πρῶτο ἄρθρο τοῦ νόμου διαβάζουμε: «Σκοπὸς τοῦ παρόντος εἶναι ἡ προστασία τῶν ζώων συντροφιᾶς καὶ ἡ ἐξασφάλιση τῆς εὐζωίας τους, ἡ ἐνίσχυση τῆς ὑπεύθυνης ἰδιοκτησίας τῶν ζώων συντροφιᾶς, ἡ θέσπιση σαφοῦς καὶ συνεκτικοῦ κανονιστικοῦ πλαισίου γιὰ τὴ διαχείριση τῶν ἀδέσποτων ζώων συντροφιᾶς καὶ στρατηγικῆς γιὰ τὴ δραστικὴ μείωση τοῦ ἀριθμοῦ τους μέσω προγραμμάτων υἱοθεσίας, μὲ ἀπαρέγκλιτη τήρηση τῶν κανόνων εὐζωίας τῶν ζώων».

Εἶναι πολύ χαρακτηριστική ἡ περιγραφή τοῦ ὅρου «εὐζωΐα» πού δίνει ὁ ἐν λόγω νόμος στήν 2η παράγραφο τοῦ 2ου ἄρθρου. Ἐκεῖ ὁρίζει:

«“Εὐζωία”: ἡ καλὴ φυσικὴ καὶ ψυχικὴ κατάσταση τοῦ ζώου σὲ σχέση μὲ τὶς συνθῆκες στὶς ὁποῖες διαβιοῖ καὶ πεθαίνει. Ἕνα ζῶο ζεῖ σὲ συνθῆκες εὐζωίας ἐάν: (α) ἔχει ἐξασφαλισμένο ἄνετο, ἀσφαλές, ὑγιεινὸ καὶ κατάλληλο κατάλυμα, προσαρμοσμένο στὸν φυσικὸ τρόπο διαβίωσής του, (β) δὲν ὑποφέρει ἀπὸ καταστάσεις, ὅπως πόνος, φόβος καὶ ἀγωνία καὶ (γ) εἶναι ἱκανὸ νὰ ἐκφράζει συμπεριφορές, οἱ ὁποῖες εἶναι σημαντικὲς γιὰ τὴν καλὴ φυσικὴ καὶ ψυχική του κατάσταση. Οἱ κανόνες εὐζωίας τῶν ζώων διασφαλίζουν τὶς ἀκόλουθες ἀρχές: i. Ἐλευθερία ἀπὸ τὴν πείνα καὶ τὴ δίψα, μὲ πρόσβαση σὲ τροφὴ καὶ νερό, κατάλληλα σὲ ποιότητα καὶ ποσότητα. ii. Ἐλευθερία ἀπὸ ἄσκοπη ταλαιπωρία καὶ καταπόνηση, μὲ ἀσφαλὲς καὶ καθαρὸ κατάλυμα στέγασης καὶ ἀνάπαυσης, ποὺ προστατεύει ἀπὸ ἀντίξοες καιρικὲς συνθῆκες. iii. Ἐλευθερία ἀπὸ πόνο, τραυματισμὸ καὶ ἀσθένεια, μὲ κατάλληλη φροντίδα καὶ κτηνιατροφαρμακευτικὴ περίθαλψη. iv. Ἐλευθερία ἀπὸ φόβο καὶ ἀγωνία, μὲ τὴν κατάλληλη συμπεριφορὰ καὶ μεταχείριση. v. Ἐλευθερία ἔκφρασης φυσιολογικῆς συμπεριφορᾶς, μὲ κατάλληλες συνθῆκες διαβίωσης καὶ κοινωνικοποίησης».

Εἶναι καταπληκτικό πῶς περιγράφονται στήν παραπάνω παράγραφο τό τί πραγματικά ἔχει ἀνάγκη ἕνας ἄνθρωπος, γιά νά ἔχη «πᾶσαν αὐτάρκειαν» καί νά διάγη, ὅπως εὐχόμαστε στήν θεία Λειτουρία τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, «ἤρεμον καί ἡσύχιον βίον». Βέβαια, ἡ εὐχή τῆς Ἐκκλησίας δέν σταματᾶ στόν «ἤρεμον καί ἡσύχιον βίον», διότι συμπληρώνει: «ἐν πάσῃ εὐσεβείᾳ καί σεμνότητι». Ὅμως αὐτοί πού ζοῦσαν μέ πᾶσα εὐσέβεια καί σεμνότητα, οἱ Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας, παλαιοί καί σύγχρονοι, εἶχαν μεγάλη εὐαισθησία καί ἀγάπη γιά ὅλη τήν κτίση, λογική καί ἄλογη, μέ ζωή ἤ καί χωρίς ζωή, ὅπως τό χῶμα, οἱ πέτρες τό νερό τῆς θάλασσας. Παντοῦ ἔβλεπαν τήν ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ, γι’ αὐτό καί ἔκλαιγαν, ὅταν ἔβλεπαν ἕνα σκοτωμένο φίδι, ὅπως ὁ ὅσιος Σιλουανός ἤ ἔλεγαν παρόμοια μέ αὐτά πού ἔλεγε σέ μιά καταπληκτική προσευχή ὁ νέος ὅσιος Ἰουστῖνος ὁ Πόποβιτς: «Τὸ κάθε κτίσμα ἔχει τὴν καρδιά του. Καὶ ἡ καρδιὰ εἶναι μὲ τοῦτο καρδιά, γιατί ἀναστενάζει καὶ τείνει πρὸς Ἐσέ. Κύριε ἐλέησον!… Σ’ αὐτὸ τὸ λυπημένο κόσμο ὁ ἄνθρωπος δὲν ἔχει μεγαλύτερη ἀνάγκη ἀπὸ τὸ νὰ ἐλεηθεῖ πρώτιστα ἀπὸ Σένα. Κύριε ἐλέησον!… Μητέρα ἐλέησον!!! Φίλε ἐλέησον!!! Χορταράκι ἐλέησον!… Πουλάκι ἐλέησον!… Ὅλα τα ὄντα σ’ ὅλους τοὺς κόσμους: Ἐλεῆστε!!!…».

Ἔχοντας ὑπόψη τήν εὐαισθησία τῶν Ἁγίων ἀπέναντι στήν λογική καί ἄλογη κτίση, τήν ὁποία ἀγαποῦσαν χωρίς νά τήν εἰδωλοποιοῦν, ἔκλαιγαν γιά τά τραύματά της χωρίς νά ἐγκλωβίζονται σ’ αὐτήν, σημειώσαμε προηγουμένως ὅτι ἡ εὐγένεια στίς μέρες μέ τόν νόμο πού προαναφέραμε ἔχει ἰσχυρή νομοθετική κατοχύρωση. Ποῦ ὀφείλεται, ὅμως, ἡ συνεχιζόμενη καί αὐξανόμενη ἀγριότητα τοῦ ἀνθρώπινου ἤθους;

Πολύ ἐπιγραμματικά ἀναφέρουμε: Πρῶτον, στήν χαλάρωση τῶν φυσικῶν δεσμῶν τῆς οἰκογένειας, γιά ποικίλες ἀφορμές καί λόγους. Δεύτερον, στόν παραμερισμό τῶν ἀνθρωπιστικῶν μαθημάτων καί σπουδῶν, καί ἰδιαίτερα τοῦ θεολογικοῦ μαθήματος. Τρίτον, στόν ἀρνητικό ρόλο τῆς τέχνης, στίς ἄγριες μουσικές, τούς ἀνάλογους χορούς, μέ ἰσχυρούς ἤχους πού ἀδρανοποιοῦν τήν σκέψη. Καί τέταρτο, τήν ἀντικατάσταση τῆς ποιμαντικῆς καθοδήγησης μέ ὑπερτονισμό τῆς ψυχολογικῆς στήριξης, χωρίς θεολογική προοπτική.

Εἶναι φανερό ὅτι παρακάμπτουμε δύο ἀκόμη σοβαρότατες αἰτίες, οἱ ὁποῖες ἀφ’ ἑνός μέν ἔχουν ἀναφερθῆ πολλές φορές, ἀφ’ ἑτέρου δέ χρειάζονται ἀναλυτικότερη μελέτη καί προσεκτικότερη παρουσίαση. Εἶναι τό ἦθος πού διδάσκει ὁ πολιτικός λόγος καί ἡ ἐκκοσμίκευση, ἀπό ἐνίους, τῆς ἐκκλησιαστικῆς ποιμαντικῆς. Θά ἐπιμείνουμε λίγο στήν ἀντικατάσταση τῆς ποιμαντικῆς καθοδήγησης ἀπό τήν ψυχολογική στήριξη καί θεραπεία, χωρίς θεολογική προοπτική.

Θά ἀναφερθοῦμε παραδειγματικά σέ ἕνα γεγονός. Ὁ Βίκτορ Γιάλομ, γιός τοῦ γνωστοῦ ψυχοθεραπευτῆ Ἴρβιν Γιάλομ, ψυχοθεραπευτής κι αυτός, ἔθεσε τέρμα στήν ζωή του. Ὁ Βίκτορ «λάτρευε τὴν ἐπιστήμη του καὶ ἐργάστηκε σὲ ὅλη του τὴ ζωὴ γιὰ νὰ ἀνοίξει νέους δρόμους στὴ θεραπευτικὴ μεθοδολογία» (Β. Τσακίρογλου, Πρῶτο Θέμα, 21.07.2026). Αὐτό φάνηκε ὡς ἀποτυχία τῆς ψυχοθεραπείας, ὅμως «ἡ οἰκογένεια τοῦ αὐτόχειρα ἀπέρριψε τὶς ἀπόψεις ποὺ συνδέουν τὴν αὐτοκτονία του μὲ τὴν ἀποτυχία τῆς ψυχοθεραπευτικῆς ἐπιστήμης ὡς μέσο θεραπείας» (ὅ.π.).

Σέ παλαιότερο κείμενό μας ἀναφερθήκαμε στόν πατέρα τοῦ αὐτόχειρα, τόν Ἴρβιν Γιάλομ, σέ σχέση μέ τόν Καζαντζάκη καί τόν Γ. Σεφέρη. Ἀναφέραμε τότε ὅτι κατά τόν Ἴρβιν Γιάλομ: «Οἱ ψυχοθεραπευτές ἔχουν νά μάθουν πολλά ἀπό τόν Νίκο Καζαντζάκη, τόν συγγραφέα τόσων δοξαστικῶν γιά τή ζωή ἔργων, ὅπως ὁ Ζορμπάς καί Ὁ Χριστός ξανασταυρώνεται». Καί σχολιάζαμε: «Καλός ὁδηγός γιά τήν ζωή μας εἶναι τό ψέμα πού διαποτίζει τήν γλώσσα, τίς λογοτεχνικές πόζες, τίς ἐπιτηδευμένες ἀποτυπώσεις αἰσθημάτων, πού εἶναι κατά τόν Γ. Σεφέρη ὅλος ὁ Καζαντζάκης, ὁ ὁποῖος “τήν ἀνυπόφορη ἀναισθησία” τήν νομίζει εὐαισθησία…». Ὁ Γιάλομ βρίσκει θεραπευτική τήν σχηματοποίηση τῆς ψευτιᾶς σέ ἄποψη “δοξαστική γιά τήν ζωή”. Θεωρεῖ, μέ λίγα λόγια, θεραπευτικό τό ψέμα. Μιά ὑπαρξιακή ψυχοθεραπεία, χωρίς θεολογικό θεμέλιο, χωρίς ἐμπειρικά ἐπιβεβαιούμενη πίστη, εἶναι φυσικό νά ζητᾶ θεραπευτικό ὑλικό σέ ἀνυπόστατες φαντασίες. Μιά τέτοια “θεραπεία” ὅμως εἶναι ἡ τραγωδία τοῦ ἀνθρώπου» (Ε.Π., φ. 272).

Ἡ κοσμική ψυχοθεραπεία ὁποιασδήποτε σχολῆς βοηθᾶ σημαντικά στήν ψυχολογική ἰσορροπία τῶν ἀνθρώπων, ἀλλά δέν προσφέρει νόημα ζωῆς. Χωρίς τό ἄνοιγμα πού προσφέρει ἡ πίστη στήν κατ’ εἰκόνα καί καθ’ ὁμοίωση Θεοῦ δημιουργία τοῦ ἀνθρώπου, ἡ ζωή μένει χωρίς σκοπό καί ἡ ἀγριότητα συνοδεύει αὐξανόμενη αὐτήν τήν ἀπουσία.

 alopsis.gr

Π. ΣΥΜΕΩΝ ΚΡΑΓΙΟΠΟΥΛΟΣ: ΝΑ ΒΑΛΟΥΜΕ ΑΡΧΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΩΤΗΡΙΑ ΜΑΣ!

 π. Συμεών Κραγιόπουλος
Να βάλουμε αρχή για τη σωτηρία μας 

Απόψε γιορτάζουμε τη Γέννηση της Παναγίας, και αν εξαιρέσουμε τη Γέννηση του Χριστού που είναι κάτι άλλο, η Γέννηση της Παναγίας είναι η ιερότερη, η θαυμασιότερη και η σπουδαιότερη γέννηση που έγινε σ’ αυτόν τον κόσμο. Γεννήθηκε η Παναγία, γεννήθηκε αυτή που γέννησε τον Χριστό, τον Σωτήρα του κόσμου. Και με το να οικονομήσει ο Θεός έτσι τα πράγματα, ώστε να γεννηθεί η Παναγία, αρχίζει να τίθεται σε εφαρμογή το σχέδιο του Θεού, το οποίο βέβαια ο Θεός το προετοίμαζε από αιώνες, αλλά τώρα μπαίνει σε εφαρμογή. 

Αν θέλουμε να βάλουμε αρχή, να βρούμε άνθρωπο να εμπιστευθούμε

Έχουμε πει πολλά κατά καιρούς για την Παναγία. Και απόψε, όχι μόνο τη λίγη ώρα που έχουμε στη διάθεσή μας αλλά και όλη τη νύχτα αν μιλούμε, δεν τελειώνουν αυτά που έχουμε να πούμε για την Παναγία. Σήμερα όμως ήρθαν έτσι τα πράγματα, που θα ήθελα να αναφερθώ σε κάτι άλλο, συνδυάζοντάς το με την εορτή.

Με το γεγονός αυτό, τη Γέννηση της Παναγίας, γίνεται αρχή της σωτηρίας του κόσμου. Συχνά λέμε να βάλουμε αρχή, και οι ημέρες αυτές είναι ό,τι χρειάζεται, για να βάλει κανείς αρχή, καθώς είναι οι πρώτες ημέρες του νέου εκκλησιαστικού έτους, που άρχισε από την 1η Σεπτεμβρίου. 

Σκεπτόμουν προηγουμένως: Εάν κάποιος, που μπορεί αυτός ο κάποιος να είμαστε εμείς, αρχίζει να σκέπτεται λίγο σοβαρά για την ψυχή του, για τη σωτηρία του –καθώς κάθε τόσο ακούει ότι ο ουρανός δουλεύει για τη σωτηρία μας, ότι ο Θεός εργάζεται για τη σωτηρία μας, ότι όλα γίνονται και υπάρχουν για τη σωτηρία μας– και αρχίζει να ζεσταίνεται, να φιλοτιμείται και θέλει να βάλει αρχή, τι θα κάνει;

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το πρώτο-πρώτο που έχει να κάνει είναι να βρει άνθρωπο στον οποίο θα εμπιστευθεί τα της ψυχής του. Είναι επικίνδυνο να το αφήσει κανείς έτσι αυτό το θέμα. Στα θέματα της σωτηρίας σου, μην έχεις εμπιστοσύνη στον εαυτό σου. Όσο ζήλο και φιλότιμο κι αν έχεις, όσο κι αν τα πήρες στα σοβαρά τα πράγματα και έχεις όρεξη και διάθεση να αγωνιστείς, μην εμπιστεύεσαι στον εαυτό σου· μην εμπιστεύεσαι απλώς στο τι θα σου πει ο εαυτός σου, πώς θα αισθανθεί, πόσο θα σε σκουντήσει ο εαυτός σου. Μην εμπιστεύεσαι σ’ αυτόν. Είναι παρακινδυνευμένο.

Αυτό που λέμε δεν είναι απόλυτο. Δεν σημαίνει ότι, όποιος δεν βρει άνθρωπο, οπωσδήποτε θα χαθεί. Πάνω από όλα είναι ο Θεός, και ο Θεός κανονίζει για τον κάθε άνθρωπο, αλλά ανθρωπίνως όμως πρέπει να το τονίσουμε αυτό, ότι είναι «εκ των ων ουκ άνευ» να βρεις άνθρωπο. Όχι για να σου λύνει τα προβλήματα. Συνηθίζουμε, βλέπετε, να λέμε αυτό: «Ελάτε να λύσουμε τα προβλήματα, ελάτε να συζητήσουμε τα προβλήματα». Είπαμε και άλλες φορές ότι αυτά είναι ψευτοπροβλήματα. Αυτά είναι για να γεμίζει η ζωή, για να περνάει ο καιρός. Ένα είναι το πρόβλημα: πώς θα σωθούμε. Και άμα λύσεις αυτό το πρόβλημα, άμα βρεις τη λύση αυτού του προβλήματος, θα δεις ότι όλα τα άλλα όχι απλώς λύνονται, αλλά δουλεύουν για το ένα αυτό πρόβλημα, για τη σωτηρία της ψυχής. Όλα μετά υπηρετούν αυτό, όπως το έχουμε πει πολλές φορές.

Δεν υπάρχει λοιπόν αμφιβολία ότι το πρώτο που πρέπει να κάνει κανείς είναι να βρει άνθρωπο. Όχι βέβαια να βρει, για να πει «βρήκα άνθρωπο ή έχω άνθρωπο», αλλά για να αρχίσει η εργασία που πρέπει να γίνει στην ψυχή του.

Οπωσδήποτε να γνωρίσουμε τον εαυτό μας

Έπειτα, εκείνο το οποίο χρειάζεται, και στο οποίο οπωσδήποτε θα βοηθηθεί κανείς από τον άνθρωπο που θα βρει και θα εμπιστευθεί την ψυχή του, είναι να γνωρίσει τον εαυτό του. Αλλιώς, θα κάνεις προσπάθειες, θα κάνεις κόπους, αλλά μπορεί να πηγαίνουν χαμένα. Όταν κάτι που γίνεται, δεν γίνεται όπως πρέπει να γίνει, δεν γίνεται σωστά, αλλά έχει πλάνη και περιττά πράγματα, δεν θα προχωρεί σωστά, και θα είναι χαμένοι οι κόποι.

Αν σε άγει και σε φέρει ο εαυτός σου, αν σε «χορεύει» ο εαυτός σου όπως θέλει, αν πότε βουλιάζεις μέσα στη μελαγχολία σου, πότε στη δειλία σου, πότε στην εξυπνάδα σου, πότε στη ραθυμία σου, πότε στη ζάλη των λογισμών, τότε είσαι θύμα του εαυτού σου. Και μπορείς να μην είσαι θύμα. Τουναντίον, ο εαυτός σου, αυτός ο κακός εαυτός σου, να γίνει θύμα, για να υπηρετήσει τον νέο άνθρωπο που είναι μέσα σου.

Το πράγμα χρειάζεται, αν θέλετε, τέχνη. Εκείνο το οποίο είναι βασικό είναι να μη χαρίζεσαι στον εαυτό σου. Να μη χαρίζεσαι καθόλου στον εαυτό σου. Άμα χαρίζεσαι, θα σε ξεγελάσει, θα σε εξαπατήσει, και τελικά θα κάνει αυτό που θέλει εκείνος. Άμα δεν χαριστείς στον εαυτό σου και βοηθηθείς από τον άνθρωπο που σε οδηγεί, θα γνωρίσεις καλά τον εαυτό σου.

Δεν έχει σημασία τι είσαι. Δεν πειράζει ό,τι και να είσαι. Ας είσαι ο χειρότερος άνθρωπος του κόσμου από πλευράς αδυναμιών, από πλευράς αρρωστημένων, αν θέλετε, καταστάσεων κτλ. Δεν πειράζει. Άμα γνωρίσεις περί τίνος πρόκειται, αν τα συνειδητοποιήσεις καλά, αν τα διακρίνεις και ξέρεις: «Εγώ έχω επάνω μου αυτά και αυτά τα κουσούρια, αυτά τα παράσιτα και αυτά τα πάθη, όμως δεν πρόκειται να κάνω το χατίρι τους», τότε μη φοβάσαι. Βοηθούμενος και από τον άνθρωπο που θα βρεις, θα αφεθείς στη χάρη του Θεού, θα δοθείς στη χάρη, θα σε αναλάβει ο Θεός και θα σε κάνει αγιότερο των αγίων.

Δεν είναι αστεία πράγματα αυτά. Ο Θεός φροντίζει για μας. Ο Θεός ήλθε για μας, σταυρώθηκε, έχυσε το αίμα του και πέθανε για μας. Και δεν το έκανε αυτό για να βολέψει μερικούς ανθρώπους που είναι καλού χαρακτήρος, που έχουν καλό σκαρί. Όχι! Όσο χειρότερη είναι μια κατάσταση, τόσο, αν επιτρέπεται να το πω, ο Θεός θέλει αυτή την κατάσταση να την τακτοποιήσει, να τη γιατρέψει. Ψάχνει ο Θεός να βρει άνθρωπο που θα τον δεχθεί, που θα του δείξει την πληγή του, το σφάλμα του και θα συνεργαστεί μαζί του και θα ανταποκριθεί στην αγάπη του.

Καθόλου να μη χαριστούμε στον εαυτό μας

Και ένα τρίτο θέλω να πω που είναι πολύ πρακτικό. Όλοι λίγο πολύ κάτι ξέρουμε από τον εαυτό μας. Να βάλουμε κάτω τον εαυτό μας και να τον παρακολουθήσουμε στην καθημερινή του ζωή, και να δούμε πού ο εαυτός μας έχει αδυναμία, τι αγαπά, τι λαχταρά πιο πολύ, τι είναι εκείνο που, ό,τι εμπόδιο και να μπει μπροστά, αυτός θα το ξεπεράσει και θα πάει να βρει αυτό που θέλει, θα πάει να πετύχει, να κάνει αυτό που θέλει.

Όλοι, όποιοι κι αν είμαστε, κάπου θα τον πιάσουμε τον εαυτό μας. Μπορεί να διαπιστώσεις ότι, χωρίς καθόλου να χρειάζεται να σπρώχνεις τον εαυτό σου, χωρίς καθόλου να χρειάζεται να του θυμίζεις, αυτός ορμά –δεν θα ήθελα τώρα μέσα στην εκκλησία να πω συγκεκριμένα– στο άλφα θέμα, στο βήτα θέμα, στη γάμα υπόθεση κτλ. Δες λοιπόν προς αυτή την κατεύθυνση, προς αυτό στο οποίο η ψυχή σου ορμά από μόνη της. Δες πώς κινείσαι, τι κάνεις και ομολόγησε ότι έχεις δυνάμεις, κουράγιο, όρεξη και δεν δυσκολεύεσαι να αφήσεις μερικές φορές και ύπνο και φαγητό, δεν δυσκολεύεσαι να σηκώσεις περιφρονήσεις, λόγια από κάποιους, προκειμένου να πετύχεις, να βρεις, να μη χάσεις αυτό στο οποίο ορμά από μόνη της η ψυχή σου.

Δες καλά τα πράγματα και ως λογικό πλάσμα που είσαι να σκεφθείς και να πεις: «Αν όχι τίποτε άλλο, ο Θεός θα ήθελε να πάω προς αυτόν, να κινηθώ προς αυτόν, να ζητήσω τη σωτηρία μου, να αγωνιστώ για τη σωτηρία μου, τουλάχιστον όπως κάνω γι’ αυτό εδώ το πράγμα».

Να έχουμε υπ’ όψιν μας μόνο ότι στην αρχή πρέπει κανείς να σπρώξει τον εαυτό του και καθόλου να μην του χαριστεί, καθώς θα αρχίσει ο εαυτός μας, από δω από κει, τις δικαιολογίες και θα προσπαθεί να βρει τρόπους για να ξεφύγει. Να μην του χαριστούμε καθόλου, αλλά να τον αρπάξουμε, και με την ίδια δύναμη που πηγαίνει σ’ εκείνο που αγαπάει, σ’ εκείνο το οποίο θέλει –φυσικά δεν χωράει καμιά αμφιβολία ότι θα το αφήσουμε εκείνο· απλώς θα παραδειγματιστούμε από αυτό– να σπρώξουμε τον εαυτό μας, την ψυχή μας, όλο το είναι μας και όλες τις δυνάμεις μας προς τον Θεό μας, προς την αγάπη του Χριστού, για τη σωτηρία μας.

Και να μη σταματήσουμε καθόλου –ούτε να ξεκουραστούμε ούτε, που λέει ο λόγος, να ανασάνουμε– από το να σπρώχνουμε κατά συγκεκριμένο τρόπο τον εαυτό μας, έως ότου αρχίσει να γίνεται μόνο του αυτό. Οπότε, δεν θα χρειάζεται μετά να σπρώξεις τον εαυτό σου για να πας να προσευχηθείς, να πας στην εκκλησία, να αγρυπνήσεις, να νηστέψεις· δεν θα χρειάζεται να σπρώξεις τον εαυτό σου για να μην κατηγορεί, να μην κατακρίνει, να μη θυμώνει, να μην αδικεί, να μην υπερηφανεύεται. Θα μάθει τον δρόμο ο εαυτός σου, και ο Θεός βλέποντάς σε θα ανταποκριθεί και θα σου δώσει αυτό το γλυκό πράγμα που λέγεται αγάπη Θεού, χάρη Θεού. Και αυτό τόσο πολύ θα σε συναρπάσει, τόσο πολύ θα σε ξυπνήσει, τόσο πολύ θα σε ελκύσει, που δεν θα σε σταματάει μετά τίποτε.

Αλλά έως ότου γίνει αυτό, πρέπει να ξεκινήσει κανείς και να ενεργήσει έτσι όπως είπαμε, και να μη δώσει στον εαυτό του καμία ανάπαυση, όπως λέει ο Ψαλμωδός: «Ει δώσω ύπνον τοις οφθαλμοίς μου και τοις βλεφάροις μου νυσταγμόν και ανάπαυσιν τοις κροτάφοις μου, έως ου εύρω τόπον τω Κυρίω, σκήνωμα τω Θεώ Ιακώβ» (Ψαλμ. 131:4-5). Αν αυτά που λέει ο στίχος τα εφαρμόσουμε σ’ αυτό που λέμε τώρα, θα πούμε: να μη δώσει κανείς ανάπαυση στον εαυτό του, έως ότου ο εαυτός του αρχίσει να πηγαίνει αυτόματα στον Θεό. Γνωρίζουμε εκ πείρας ότι κάπου αλλού πηγαίνει από μόνος του. Πώς εκεί πηγαίνει; Όλη αυτή τη δύναμη με την οποία πηγαίνει προς τα εκεί, εμείς να τη γυρίσουμε προς τα εδώ, έως ότου αρχίσει να γίνεται από μόνο του αυτό. Μέχρι τότε να μη δώσουμε ανάπαυση στον εαυτό μας. Φυσικά, από κει και πέρα όντως όλη η ψυχή μας, όλες οι δυνάμεις μας, όλο το είναι μας θα πηγαίνει προς τον Θεό, προς τη σωτηρία, προς τον αγιασμό μας.

Καθώς λοιπόν σήμερα γιορτάζουμε το Γενέσιον της Θεοτόκου, που είναι η αρχή της σωτηρίας του κόσμου, παρακαλώ να λάβουμε υπ’ όψιν αυτά που λέχθηκαν και με βάση αυτά κατά ειδικό και συγκεκριμένο τρόπο να βάλουμε αρχή για τη σωτηρία μας.

8-9-1988

Από το βιβλίο: π. Συμεών Κραγιοπούλου, “Θέλεις να αγιάσεις;”, Σεπτέμβριος, Πανόραμα Θεσσαλονίκης, 2017, σελ. 84.

Π. ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΤΑΤΣΗΣ: Η ΦΡΕΝΙΤΙΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ!

 Πρωτοπρ. Διονύσιος Τάτσης
Η φρενίτις των πολιτιστικών εκδηλώσεων 

Πληθώρα οἱ πολιτιστικές ἐκδηλώσεις στή χώρα μας, ἰδίως τό καλοκαίρι. Διοργανώνονται ἀπό δήμους, ὀργανισμούς, συλλόγους, ἀλλά καί μητροπόλεις. Ὑπάρχει μάλιστα καί συναγωνισμός, ὑπερβολική διαφήμιση, λαϊκή συμμετοχή καί οἰκονομικό ἐνδιαφέρον. Οἱ ἄνθρωποι ἀνταποκρίνονται, ἐνθουσιάζονται, χειροκροτοῦν καί συμφωνοῦν μέ τούς διοργανωτές, τούς ὁποίους μάλιστα ἐπαινοῦν μέ ὑπερβολικό τρόπο. Συνήθως οἱ ἐκδηλώσεις αὐτές εἶναι χαμηλοῦ πνευματικοῦ ἐπιπέδου, ἰδιαίτερα οἱ μουσικές. 

Στόν πειρασμό αὐτό δέν εἶναι ἀμέτοχοι καί μερικοί μητροπολίτες, οἱ ὁποῖοι διοργανώνουν παρόμοιες ἐκδηλώσεις, ἐντός καί ἐκτός τῶν ἱερῶν ναῶν, ἀκόμα καί σέ μοναστηριακούς χώρους, ὅπου θά ἔπρεπε νά ἐπικρατεῖ μόνο ἡ προσευχή. Ὁ σκοπός τους εἶναι νά συγκεντρώσουν χρήματα, γιά νά ἐνισχυθοῦν τά ἱδρύματα τῶν μητροπόλεών τους. Λησμονοῦν ὅμως οἱ σεβασμιώτατοι ὅτι «ὁ σκοπός δέν ἁγιάζει τά μέσα». Ἀλλά ποῦ τέτοια εὐαισθησία! Ἡ ἀπληστία θεωρεῖται κατόρθωμα ἀρετῆς, κάτι πού εἶναι ἀπαράδεκτο καί ἀποκρουστικό! Χίλιες φορές νά κλείσει ἕνα ἵδρυμα ἤ νά ματαιωθεῖ ἡ ἵδρυση κάποιου νέου, παρά νά βεβηλώνονται ἱεροί χῶροι καί τό σπουδαιότερο νά ἀμβλύνεται τό ἠθικό κριτήριο τῶν πιστῶν καί νά δημιουργεῖται ἡ ἐσφαλμένη ἐντύπωση ὅτι ὅλα τά πολιτιστικά «δρώμενα» εἶναι ἀθῶα καί ἄρα μποροῦν νά τά παρακολουθοῦν οἱ πιστοί «ἀκινδύνως» καί νά γλεντοῦν μέχρι τίς πρῶτες πρωινές ὧρες, ὅπως μέ καύχηση ἀναφέρουν οἱ διοργανωτές καί οἱ συμμετέχοντες!

Αὐτές τίς ἐκδηλώσεις ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κρονστάνδης τίς θεωροῦσε ἁμαρτωλές καί φυσικά ἐπικίνδυνες γιά τήν εὐσέβεια τοῦ λαοῦ. Ἔλεγε: «Διοργανώνουν συνήθως διάφορες διασκεδάσεις μέ σκοπό φιλανθρωπικό, δηλαδή ἐκ προθέσεως ἐπιθυμοῦν προπαντός νά ἐξυπηρετήσουν τήν ἁμαρτωλή τους σάρκα καί τό διάβολο καί μόνον μετά ταῦτα τόν πλησίον καί τό Θεό».

Στή δύσκολη καί σκληρή ἐποχή μας, πού ὅλα ἀμφισβητοῦνται καί ὅλα γίνονται ἀποδεκτά, οἱ συν­ειδητοί χριστιανοί δέν πρέπει νά συμμετέχουν σ’ αὐτές τίς κοσμικές ἐκδηλώσεις κι ἄς τούς προτρέπουν μέ «πατρικές» συμβουλές οἱ κοσμικότεροι μητροπολίτες καί οἱ ὁμόφρονες κληρικοί.

Πρέπει κάποτε νά συνειδητοποιήσουν οἱ χριστιανοί ὅτι πνευματικό κατόρθωμα δέν εἶναι ἡ συμμετοχή σέ κοσμικές ἐκδηλώσεις, ἀλλά ἡ ἄρνησή τους, πού εἶναι τήρηση τῶν ἐντολῶν καί ὁμολογία πίστεως. Ὄχι συμβιβασμοί μέ τόν ἁμαρτωλό κόσμο, ἀλλά ὑπακοή μέ χαρούμενη διάθεση στό θέλημα τοῦ Θεοῦ.

Ἀξιοπρόσεκτη εἶναι ἡ ἀκόλουθη συμβουλή τοῦ Ἱεροῦ Χρυσοστόμου, πού ἱκανοποιεῖ τήν ἀνάγκη τοῦ ἀνθρώπου νά ψυχαγωγεῖται: «Ἄν θέλεις νά ψυχαγωγεῖσαι, βάδιζε σέ κήπους, σέ ποτάμι πού κυλάει τά νερά του καί σέ λίμνες· γνώριζε ἄλση, ἄκουγε τζιτζίκια πού τραγουδοῦν, σύχναζε σέ ναούς μαρτύρων ὅπου βρίσκει κανείς τήν ὑγεία τοῦ σώματος καί τήν ὠφέλεια τῆς ψυχῆς, καί δέν ὑπάρχει καμιά βλάβη οὔτε μεταμέλεια μετά τήν πνευματική ἀπόλαυση, ὅπως συμβαίνει δυσ­τυχῶς στά θέατρα».

Καί μιά πρόταση τοῦ Μεγάλου Βασιλείου γιά ἐκείνους πού ἐνδιαφέρονται γιά τήν ψυχαγωγία τῶν συνανθρώπων τους: «Ἄν κάποτε εἶναι ἀνάγκη νά φαιδρύνουμε τήν ἀτμόσφαιρα μέ λόγια, πού θά ἀπομακρύνουν τή σκυθρωπότητα, ἄς εἶναι ὁ λόγος μας γεμᾶτος πνευματική χάρη καί ἀρτυμένος μέ τό εὐαγγελικό ἁλάτι, ὥστε νά ἀποπνέει τήν εὐωδία τῆς σοφῆς ἐσωτερικῆς τάξης καί νά εὐφραίνει διπλά τόν ἀκροατή καί μέ τήν ἀναψυχή (τή χαλάρωση) καί μέ τή χάρη τῆς σύνεσης».

(Πηγή: “Ορθόδοξος Τύπος”) 

alopsis.gr

ΣΟΦΙΑ ΜΠΕΚΡΗ: ΧΡΙΣΤΕ, Η ΠΗΓΗ ΤΗΣ ΑΓΑΘΟΤΗΤΟΣ, ΤΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΣΟΥ ΔΩΡΕΩΝ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΛΗΡΩΣΟΝ!

 «Χριστέ, η πηγή της αγαθότητος, 
των χρηστών σου δωρεών το έτος πλήρωσον»
Σοφία Μπεκρή, Φιλόλογος - Θεολόγος

Ευχές και ύμνους για την ευλογία της νέας εκκλησιαστικής και ακαδημαϊκής περιόδου αναπέμπει η Εκκλησία μας. «Αρχόμενοι του έτους και των ύμνων απαρχήν ποιούμεθα τω βασιλεύοντι Χριστώ βασιλείαν την απέραντον», ψάλλομε σε έναν από αυτούς τους όμορφους ύμνους (Ειρμός ζ’ ωδής του Κανόνος της Ινδίκτου). Την σταθερή του πίστη στον Βασιλέα Κύριο εκφράζει ο υμνογράφος σε Εκείνον που είναι «ο ων προ των αιώνων, επ’ αιώνα τε και έτι Κύριος» και τον παρακαλεί να «πληρώση» (= γεμίση) το έτος με τις χρηστές Του δωρεές.

Ως γνωστόν, κατά την ρωμαϊκή ινδικτιώνα (από το indictio, που σημαίνει ορισμός, εξαγγελία), τον μήνα Σεπτέμβριο, που γινόταν η συγκομιδή των πρώτων καρπών της γης, οριζόταν το ύψος του φόρου που θα πλήρωναν οι υπήκοοι για την συντήρηση του στρατού για τα επόμενα 15 έτη. Έτσι και η Εκκλησία μας ώρισε την 1η του μηνός Σεπτεμβρίου ως δική της ινδικτιώνα, ως απαρχή δηλαδή των δικών της δραστηριοτήτων για την νέα χρονιά.

Η πάγια, εξ άλλου, τακτική της Εκκλησίας μας είναι να προσδίδει στις παλαιές συνήθειες νέο, χριστιανικό περιεχόμενο, ανανοηματοδοτώντας τες. Έτσι, στις περιόδους της φθινοπωρινής (23 Σεπτεμβρίου) και εαρινής ισημερίας (γύρω στις 21 Μαρτίου), που γίνονταν εορτασμοί για την αρχή του φθινοπώρου και για την αναγέννηση της φύσεως, αντιστοίχως, η Εκκλησία μας τοποθέτησε τις εορτές της Συλλήψεως του «Προδρόμου της Χάριτος» (23 Σεπτεμβρίου) και του Ευαγγελισμού, του χαρμοσύνου μηνύματος ότι «η χάρις» θα έλθη στον κόσμο από την Παρθένο Μαρία (25 Μαρτίου). Αντιστοίχως, η Εκκλησία μας τοποθέτησε την εορτή της Γεννήσεως του Προδρόμου (24 Ιουνίου), στην θέση των ειδωλολατρικών εκδηλώσεων που διεξάγονταν για το θερινό ηλιοστάσιο, ενώ στις 25 Δεκεμβρίου (χειμερινό ηλιοστάσιο), που ελάμβανε χώρα η εορτή της γεννήσεως του «αηττήτου Ηλίου», η Εκκλησία μας τοποθέτησε την γέννηση της «εξ ύψους Ανατολής», του Ηλίου της Δικαιοσύνης.

Επομένως, η Εκκλησία ευλογεί όλες τις περιόδους και κάθε ημέρα της ζωής μας, καθώς καθημερινώς τιμάμε την μνήμη ενός ή και περισσοτέρων ευλογημένων Αγίων. Σχετικώς με την νέα εκκλησιαστική περίοδο, ο άγιος Νικόδημος Αγιορείτης αναφέρει ότι η Εκκλησία του Χριστού εορτάζει την αρχή του νέου χρόνου, για να παρακαλέσωμε τον Κύριο να τον ευλογήση, «… και χαρίση τούτον εις ημάς ευτυχή και γεμάτον από όλα τα σωματικά αγαθά. Και ίνα φωτίση τας διανοίας μας εις το να περάσωμεν όλον τον χρόνον καθαρώς και με αγαθήν συνείδησιν και εις το να ευαρεστήσωμεν τω Θεώ με την φύλαξιν των εντολών του. Και ούτω να τύχωμεν των εν ουρανοίς αιωνίων αγαθών» (Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου, Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού, Τόμος Α’).

Αυτήν «την επομβρίαν των αγαθών» (Ι. Χρυσόστομος) εύχεται η Εκκλησία μας και δια των αληθινά υπερόχων ύμνων της Ακολουθίας της Ινδίκτου, που ψάλλεται κατά την πρώτη ημέρα του εκκλησιαστικού έτους. Οι ευχές αυτές δεν αναφέρονται μόνον στην υλική ευφορία αλλά και στην πνευματική ανύψωση των πιστών: «παράσχου, φιλάνθρωπε, τη γη σου ευφορίαν, ευκράτους τους αέρας χαριζόμενος … ο καιρούς καρποφόρους και υετούς παρέχων, ο ευλογών τας εισόδους και τας εξόδους ημών (την αρχή και το τέλος της χρονιάς)» αλλά και «νίκας δώρησαι κατά των αθλίων βαρβάρων … και πταισμάτων δώρησαι άφεσιν … και τας αιρέσεις κατάβαλε» (οι αιρέσεις και οι βάρβαροι μάστιζαν την Εκκλησία και το κράτος κατά την βυζαντινή περίοδο, οπότε συνετέθησαν οι ύμνοι αυτοί, και έκτοτε ποτέ δεν έπαψαν να την βασανίζουν).

«Παντοκράτορ, των ετών τας ελίξεις γαληνιώσας τω κόσμω δώρησαι (πρόσφερε γαλήνιες στον κόσμο τις περιόδους σου) … ο ων προ των αιώνων, ο συστησάμενος την κτίσιν εκ του μη όντος εις το είναι», ψάλλει ο υμνογράφος σε κάποιο άλλο τροπάριο. Εκεί όμως που ο λυρισμός πραγματικά ξεχειλίζει είναι στα Στιχηρά των Αίνων: «Η βασιλεία σου, Χριστέ ο Θεός, βασιλεία πάντων των αιώνων και η δεσποτεία σου εν πάση γενεά και γενεά· πάντα γαρ εν σοφία εποίησας, καιρούς ημίν και χρόνους προθέμενος … αι πορείαι σου, ο Θεός, μεγάλαι και θαυμασταί … ότι φως εκ φωτός επεδήμησας εις ταλαίπωρον κόσμον σου και την πρώτην ανείλες (αναίρεσες) αράν του παλαιού Αδάμ και ημίν εν σοφία καιρούς και χρόνους υπέθου (τοποθέτησες) του δοξάζειν την παντουργικήν σου αγαθότητα» (= ώστε να δοξάζωμε την πανσθενή, την παντοδύναμή σου αγαθότητα). Δεν ξέρει κανείς, πράγματι, τι να πρωτοθαυμάση στους ύμνους αυτούς: τον πλούτο των λέξεων ή το βάθος των νοημάτων ή μήπως και τα δύο, εφ’ όσον η γλώσσα είναι το όχημα για την κατανόηση της σοφίας του λ(Λ)όγου!

Δεν αρκεί, ασφαλώς, ένα μόνον άρθρο, για να παρουσιάση κανείς την ομορφιά των ύμνων της Ακολουθίας της Ινδίκτου, του νέου εκκλησιαστικού έτους. Χρειάζεται, σίγουρα, να εντρυφήση κανείς πολύ περισσότερο στα πλούσια νοήματα των παραπάνω τροπαρίων, για να αντιληφθή το περιεχόμενό των, να τα βιώση και να τα εφαρμόση. Διότι όσο περισσότερο εμβαθύνει σε αυτά ο υποκείμενος στους νόμους της φθοράς «χρονικός» άνθρωπος, τόσο καλύτερα συνειδητοποιεί το μυστήριο του άχρονου Θεού και επιζητεί να τον πλησιάση δια των λόγων και των έργων, «ον τρόπον επιποθεί η έλαφος επί τας πηγάς των υδάτων». Και όσο περισσότερο πλησιάζει ο φθαρτός άνθρωπος τον άφθαρτο Θεό, τόσο περισσότερο άφθορος και άχρονος καθίσταται και ο ίδιος, όπως συμβαίνει με τους Αγίους!

Ο χρόνος, λοιπόν, στην ζωή του Χριστιανού λαμβάνει μια πραγματικά άλλη διάσταση, έχει σωτηριώδη σημασία, όπως εξ άλλου επισημαίνει και η Εκκλησία μας: «Ιδού νυν καιρός ευπρόσδεκτος, ιδού νυν ημέρα σωτηρίας» (Β’ Κορ. 6:2). Κάθε στιγμή, τώρα, είναι ο κατάλληλος καιρός, η αρμόζουσα ευ-καιρία για την μετάνοια και την σωτηρία μας. Μόνον εάν δούμε τον χρόνο μ’ αυτήν την προοπτική και θελήσωμε να μεταμορφωθούμε εν Κυρίω, τότε και μόνον τότε θα αξιωθούμε να προσφέρωμε στον Κύριό μας «ευπρόσδεκτον τον νέον ενιαυτόν της χρηστότητός του» αλλά και να ζήσωμε μαζί Του τον αιώνιο ενιαυτό της ουρανίου Του Βασιλείας.

Ευλογημένη, ειρηνική και καρποφόρα, με πλούσιους και αγλαούς καρπούς, η νέα εκκλησιαστική χρονιά! Γένοιτο!

ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

Η ΚΑΤΑΘΕΣΙΣ ΤΗΣ ΤΙΜΙΑΣ ΖΩΝΗΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

 Η κατάθεσις της Τιμίας Ζώνης της Υπεραγίας Θεοτόκου

Κατά την Παράδοσι μια ευσεβής Χριστιανή φύλαγε στα Ιεροσόλυμα σαν πολύτιμα κειμήλια την εσθήτα και τη ζώνη της Παναγίας. Κάποτε ο βασιλεύς Αρκάδιος μετεκόμισε τα κειμήλια στην Κωνσταντινούπολη και τα εναπέθεσε σε μία πολυτελή θήκη, την αγία Σορό. Όταν αργότερα έγινε βασιλεύς ο Λέων, συνέβη να κυριευθή από ακάθαρτο δαιμόνιο η σύζυγός του Ζωή. Έβγαλαν τότε από τη θήκη την αγία ζώνη, η οποία παρά τη μεσολά­βησι εκατοντάδων ετών έμενε ανέπαφη σαν νεοϋφασμένη, και διά του Πατριάρχου την ακούμπησαν στην βασίλισσα που θεραπεύθηκε. Μετά με ευχαριστήριους ύμνους στη Θεοτόκο κατέθεσαν και πάλι την αγία ζώνη στη Σορό. Αυτήν την κατάθεσι εορτάζομε στις 31 Αυγούστου.

Ένα ένδυμα έγινε όργανο της θείας Χάριτος. Όχι όμως ένα οποιοδήποτε ένδυμα, αλλά εκείνο που ανήκε στην Παναγία και το φορούσε στο άγιο σώμα της η τι­μιωτέρα των Χερουβείμ. Η ζώνη της έγινε όργανο της Χάριτος, επειδή και το σώμα που τη φορούσε υπήρξε δοχείο της θείας χάριτος. Το γεγονός αυτό δείχνει κάτι πολύ σπουδαίο για τη Χριστιανική ζωή. Δείχνει, ότι η αγιότητα δεν είναι κάτι που αφορά μόνο την ψυχή του ανθρώπου αλλά και το σώμα του. Ολόκληρη η ζωή μας, όλη η ψυχοσωματική μας ύπαρξι, πρέπει να είναι αγία, και όχι τμήμα μόνο αυτής της ζωής. Δεν γίνεται π.χ. να είμαστε σεμνοί στην Εκκλησία, ενώ αντίθετα στο δρόμο, ή στη θάλασσα, ή στις σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους να είμαστε άσεμνοι. Δεν γίνεται να προσεύχεται η ψυχή μας και σε άλλη ώρα να πορνεύη το σώμα. Δεν γίνεται ν’ αγωνιζώμαστε να είναι η ψυχή μας αγνή, ενώ τα μάτια κοιτάνε πονηρά. Αυτός ο διχασμός αποκαλύπτει την υποκρισία μας, και τελικά, ό,τι καλό επιθυμεί η ψυχή το χαλάει η σαρκική και κοσμικόφρων ζωή.

Γι’ αυτό προσπάθειά μας ας είναι, να κάνωμε τις ψυχές αλλά και τα «σώματα ημών θυσίαν ζώσαν, αγίαν, ευάρεστον τω Θεώ». Να κάνωμε τα σώματά μας πραγματικούς ναούς του Αγίου Πνεύματος. Να δοξάζωμε και να υπηρετούμε το Θεό με την ψυχή και με το σώμα, με τα λόγια, με το ντύσιμο, με τον τρόπο βαδίσματος, με το που θα πάμε, τι θα δούμε, τι θ’ ακούσωμε. Έτσι θα μιμηθούμε την Παναγία, που και η ζώνη της ακόμη είχε ιαματική δύναμι, αφού ακουμπούσε στο άγιο σώμα της.

(Απόσπασμα από το βιβλίο “Σύντομη αναφορά στις ΔΕΣΠΟΤΙΚΕΣ και ΘΕΟΜΗΤΟΡΙΚΕΣ ΕΟΡΤΕΣ”, Πρωτοπρεσβυτέρου ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΟΥΛΤΟΥ, ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΚΥΨΕΛΗ»)

Π. ΣΥΜΕΩΝ ΚΡΑΓΙΟΠΟΥΛΟΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΤΗΣ ΑΠΟΤΟΜΗΣ ΤΗΣ ΤΙΜΙΑΣ ΚΕΦΑΛΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ!

 π. Συμεών Κραγιόπουλος
Από τον εσπερινό της αποτομής  της τιμίας  κεφαλής του Αγίου Ιωάννου 

Σήμερα που εορτάζουμε την αποτομή της τιμίας κεφαλής του αγίου Προδρόμου, θεωρώ καλό να διαβάσουμε από το τρίτο ανάγνωσμα του Εσπερινού της εορτής. Είναι από την Παλαιά Διαθήκη. Τρία είναι τα αναγνώσματα που διαβάστηκαν σήμερα στον Εσπερινό, όπως συμβαίνει σε κάθε Εσπερινό μεγάλης εορτής. Να διαβάσουμε λοιπόν ένα μέρος από το τρίτο ανάγνωσμα, που είναι από τη Σοφία Σολομώντος (Σοφ. Σολ. 4, εκλογή· 5:1-7).

***

Θα έλθει η ώρα που ο Θεός θ’ αποδώσει δίκαιο σ’ όλους. Τότε οι ασεβείς θα δεχθούν αυτά που τους πρέπουν, και οι δίκαιοι θ’ απολαύσουν αυτά που είναι δίκαιο ν’ απολαύσουν. Και λέει εδώ το ανάγνωσμα:

«Ελεύσονται γαρ εν συλλογισμώ αμαρτημάτων αυτών δειλοί και ελέγξει αυτούς εξ εναντίας τα ανομήματα αυτών». Δηλαδή θα έλθουν κάποτε και οι ασεβείς σε συναίσθηση των αμαρτημάτων τους. Αργά ή γρήγορα όλοι χωρίς εξαίρεση θα αισθανθούν τα αμαρτήματα που διέπραξαν και οι τύψεις της συνειδήσεως θα είναι αφόρητες. Μόνο που δεν θα μπορούν τότε να μετανοήσουν. Πρέπει να μετανοήσει κανείς, ενόσω είναι καιρός.

«Τότε στήσεται εν παρρησία πολλή ο δίκαιος κατά πρόσωπον των θλιψάντων αυτόν». «Τότε». Βέβαια, αυτά είναι της Παλαιάς Διαθήκης, αλλά με το φως της Καινής Διαθήκης μπορούμε να πούμε ότι αυτό το «τότε» αναφέρεται στον άλλο κόσμο. Τότε ο δίκαιος θα σταθεί με πολλή παρρησία. Δηλαδή δεν θα είναι όπως εδώ, που τον περιγελούν, τον ονειδίζουν, και πολλές φορές δεν μπορεί να πει τίποτε, αλλά εκεί θα δικαιωθεί από τον Θεό και θα σταθεί με πολλή παρρησία «κατά πρόσωπον των θλιψάντων αυτόν, και των αθετούντων τους πόνους αυτού». Δηλαδή μπροστά σ’ αυτούς που τον έθλιψαν και δεν λογάριαζαν τους πόνους του.

«Ιδόντες ταραχθήσονται φόβω δεινώ». Θα τον δουν όλοι αυτοί που τον έθλιψαν, όλοι αυτοί που τον περιέπαιξαν, όλοι αυτοί που τον αδίκησαν, και θα ταραχθούν με πολύ φόβο.

«Και εκστήσονται επί τω παραδόξω της σωτηρίας αυτού». Και θα τρίβουν τα μάτια τους, καθώς θα δουν το παράδοξο γι’ αυτούς, ότι σώθηκε αυτός που τον είχαν για τίποτε.

«Ερούσι γαρ εν εαυτοίς μετανοούντες και δια στενοχωρίαν στενάξουσι και ερούσιν· Ούτος ην, ον έσχομέν ποτε εις γέλωτα και εις παραβολήν ονειδισμού οι άφρονες;» «Μετανοούντες». Εδώ δεν εννοεί ότι οι ασεβείς έχουν τη μετάνοια που σώζει, αλλά απλώς θα δουν ότι έκαναν λάθος, που φέρθηκαν στον δίκαιο όπως φέρθηκαν σ’ αυτό τον κόσμο. Καθώς λοιπόν θα έλθουν έτσι τα πράγματα, «μετανοούντες» θα στενάξουν με στενοχωρία και θα πουν: «Αυτός ήταν που εμείς τον περιγελούσαμε και τον ονειδίζαμε οι άφρονες;» Όλοι οι ασεβείς θα το παραδεχθούν τότε ότι είναι άφρονες.

Είπαμε και άλλη φορά ότι στον άλλο κόσμο όλοι θα δουν την αλήθεια· και αυτοί που θα κολασθούν. Και οι κολασμένοι θα ομολογήσουν ότι ο Θεός έχει δίκαιο που τους τιμωρεί, που τους κολάζει. Και είπαμε, αυτή η συναίσθηση ότι ο Θεός είναι δίκαιος και το ότι θα καταδικάζουν τον εαυτό τους, θα είναι μια κάποια ανακούφιση και γι’ αυτούς οι οποίοι θα κολασθούν. Εδώ λοιπόν αποκαλούν τους εαυτούς τους άφρονες. «Αυτός ήταν τον οποίο περιγελούσαμε και ονειδίζαμε εμείς οι άφρονες;»

«Τον βίον αυτού ελογισάμεθα μανίαν, και την τελευτήν αυτού άτιμον». «Εμείς οι άφρονες», θα λένε τότε όλοι αυτοί οι ασεβείς, καθώς θα δουν πώς έχουν τα πράγματα, «νομίζαμε ότι αυτός δεν ήταν στα καλά του, έτσι όπως ζούσε. Η ζωή του ήταν μανία, και πέθανε χωρίς καμία δόξα, χωρίς καμία επιτυχία σ’ αυτόν τον κόσμο. Πέθανε άτιμος».

«Πώς δε κατελογίσθη εν υιοίς Θεού, και εν αγίοις ο κλήρος αυτού εστιν;» «Εμείς λέγαμε ότι η ζωή του έτσι που ζει είναι μια μανία, μια τρέλλα, και έτσι που πέθανε, είχε κακό θάνατο. Κι όμως βλέπουμε τώρα ότι αυτός είναι ανάμεσα στους υιούς του Θεού. Λογαριάζεται μ’ αυτούς που είναι υιοί του Θεού κι αυτό που κληρονομεί είναι το να είναι με τους αγίους. Αυτό που κληρονομεί είναι, αυτό που κληρονόμησαν και οι άγιοι».

«Άρα επλανήθημεν από οδού αληθείας». «Άρα λοιπόν –θα καταλήξουν σ’ αυτό το συμπέρασμα οι ασεβείς– πέσαμε έξω. Εμείς νομίζαμε ότι γνωρίζαμε την αλήθεια, εμείς νομίζαμε ότι δεν ήμασταν σε πλάνη, αλλά εμείς ήμασταν αυτοί που πλανήθηκαν. Χάσαμε τον δρόμο της αληθείας». Αλλά είπαμε, δεν τους ωφελεί το συμπέρασμα που βγάζουν, εφόσον δεν μετενόησαν σ’ αυτό τον κόσμο. Όμως, θέλουν δεν θέλουν, καταλήγουν σ’ αυτό το συμπέρασμα.

«Και το της δικαιοσύνης φως ουκ επέλαμψεν ημίν, και ο ήλιος ουκ ανέτειλεν ημίν». «Και το φως της δικαιοσύνης, το φως της αρετής, δηλαδή το φως του Θεού δεν μας φώτισε εμάς καθόλου. Δεν το αφήσαμε να μας φωτίσει. Και ο Θεός ήλιος, ο Χριστός ήλιος, ποτέ δεν ανέτειλε για μας, ποτέ δεν τον είδαμε». Γι’ αυτό πλανήθηκαν.

«Ανομίας ενεπλήσθημεν τρίβους και απωλείας, και ωδεύσαμεν τρίβους αβάτους· την δε οδόν Κυρίου ουκ έγνωμεν». «Όλη η ζωή μας ήταν μια ανομία, όλη η ζωή μας οδηγούσε στην απώλεια. Περπατήσαμε δρόμους που δεν ήταν δρόμοι να τους περπατάει άνθρωπος. Ποτέ δεν γνωρίσαμε τον δρόμο του Κυρίου· μείναμε μακριά απ’ αυτό τον δρόμο».

***

Είναι πάρα πολύ σπουδαίο αυτό το κείμενο· είναι από τη Σοφία Σολομώντος. Είναι ό,τι χρειάζεται, και από τη μία πλευρά αν το πάρουμε και από την άλλη. Και από την πλευρά μην τυχόν, ενώ κάνουμε τον ευσεβή, περιγελούμε, χλευάζουμε, ονειδίζουμε, θεωρούμε πλανεμένους, κάποιους που μπορεί να είναι στον δρόμο της αγιότητος. Προσοχή μεγάλη.

Και το άλλο: δεν πειράζει που θα σε περιγελάσουν, που θα σε ονειδίσουν και θα θεωρήσουν οι άνθρωποι ότι χάνεις τη ζωή σου. Και γονείς ακόμη, αν τα τέκνα τους θελήσουν περισσότερο ν’ αφοσιωθούν στον Θεό, νομίζουν ότι χάνουν τη ζωή τους. Να μη μας στενοχωρήσει αυτό, να μη μας ανησυχήσει. Κάποια μέρα όλα θα μπουν στη θέση τους. Κάποια μέρα ο κάθε μη σεσωσμένος θα ομολογήσει: «Πλανήθηκα». Θα έλθει ο άλλος και θα μας πει: «Πλανήθηκα· έπεσα έξω, που σε νόμιζα έτσι, που είπα σε βάρος σου αυτά, που σε κορόϊδεψα».

Από το βιβλίο: π. Συμεών Κραγιοπούλου, “Θέλεις να αγιάσεις;”, Πανόραμα Θεσσαλονίκης, 1999, σελ. 382.

ΠΡΩΤΟΠΡ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ: Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΠΟΥ ΑΡΜΟΖΕΙ ΣΕ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟ!

 Η συμπεριφορά που αρμόζει σε Χριστιανό
Πρωτοπρεσβύτερος Κωνσταντίνος Παπαγιάννης 

Τις κακουχίες και ταλαιπωρίες που υφίσταντο οι απόστολοι χάριν του Ευαγγελίου περιγράφει ο απόστολος Παύλος στην αποστολική περικοπή που αναγνώσθηκε σήμερα (Α’ Κορ. 4:9-16). Υποχρεωμένοι να μεταβαίνουν από πόλη σε πόλη για την διάδοση του Ευαγγελίου, αντιμετώπιζαν πείνα και δίψα και ψύχος στις οδοιπορίες τους, ενώ συγχρόνως εργάζονταν για τη συντήρησή τους. Εκτός όμως από τις φυσικές αυτές δυσχέρειες συναντούσαν και την αντίδραση των απίστων, τους χλευασμούς και τις ύβρεις τους, πολλές φορές δε και διωγμούς, φυλακίσεις, ραβδισμούς, μαστιγώσεις.

Πώς αντιμετώπιζαν την εχθρική αυτή συμπεριφορά; Αυτό ακριβώς λέει ο Παύλος: «Όταν μας ειρωνεύονται και μας περιγελούν, εμείς ευχόμαστε αγαθά γι’ αυτούς. Όταν μας καταδιώκουν, δείχνουμε ανοχή προς τους διώκτες μας και συμπεριφερόμαστε προς αυτούς με πραότητα. Όταν μας δυσφημούν και μας συκοφαντούν, εμείς απαντούμε με λόγια γλυκά και παρακλητικά». 

Οι λόγοι αυτοί του Παύλου και η συμπεριφορά των αποστόλων πρέπει να είναι οδηγός και κανόνας και για τη δική μας συμπεριφορά σε παρόμοιες περιπτώσεις. Πολύ συχνά αντιμετωπίζουμε την κακία των άλλων προς εμάς, η οποία εκδηλώνεται με ποικίλους τρόπους: με ύβρεις και ειρωνείες, με συκοφαντίες και άδικες κατηγορίες, αλλά και με κάθε είδους αδικίες σε ζητήματα οικονομικά, κτηματικά, υπηρεσιακά κτλ. Τι κάνουμε τότε; Συνήθως καταλαμβανόμαστε από θυμό και οργή εναντίον αυτών που μας αδικούν. Ανταποδίδουμε τις ύβρεις και τις συκοφαντίες. Διακόπτουμε τις σχέσεις μας μαζί τους. Ξεσπούμε σε κατάρες εναντίον τους. Εμπλεκόμαστε σε δικαστικούς αγώνες. Προβαίνουμε σε αντεκδικήσεις.

Αλλά τέτοια συμπεριφορά κάθε άλλο παρά χριστιανική είναι. Τη συμπεριφορά που αρμόζει σε Χριστιανό την καθόρισε ο Κύριος λέγοντας: «Αγαπάτε τους εχθρούς υμών, ευλογείτε τους καταρωμένους υμάς, καλώς ποιείτε τοις μισούσιν υμάς και προσεύχεσθε υπέρ των επηρεαζόντων υμάς και διωκόντων υμάς» (Ματθ. 5:44). Αλλά και ο απόστολος Παύλος παραγγέλλει: «Μηδενί κακόν αντί κακού αποδιδόντες… εάν ουν πεινά ο εχθρός σου, ψώμιζε αυτόν, εάν διψά, πότιζε αυτόν… μη νικώ υπό του κακού, αλλά νίκα εν τω αγαθώ το κακόν» (Ρωμ. 12:17,20-21). Γενικά την συμπεριφορά μας πρέπει να διακρίνει η συγχωρητικότητα, η ανεξικακία και η μακροθυμία και όχι η μνησικακία και η εκδικητικότητα.

Υπόδειγμα τέτοιας συμπεριφοράς έχουμε τον ίδιο τον Κύριο, «ος λοιδορούμενος ουκ αντελοιδόρει, πάσχων ουκ ηπείλει» (Α’ Πέτρ. 2:23), αλλά προσευχόταν για τους σταυρωτές του λέγοντας: «Πάτερ, άφες αυτοίς· ου γαρ οίδασι τι ποιούσι» (Λουκ. 23:34). Αλλά και ο πρωτομάρτυς Στέφανος ενώ τον λιθοβολούσαν παρακαλούσε: «Κύριε, μη στήσης αυτοίς την αμαρτίαν ταύτην» (Πραξ. 7:60). Παρόμοια ήταν και των αποστόλων και όλων των αγίων η συμπεριφορά. 

Τα πρότυπα αυτά ας μας εμπνέουν και ας κατευθύνουν τις σχέσεις μας προς τους συνανθρώπους μας. Μόνο με τέτοια συμπεριφορά είναι δυνατό να έχουμε ειρηνικές σχέσεις προς αυτούς. Και αν οι άλλοι δεν ανταποκρίνονται, οπωσδήποτε θα έχουμε εμείς ειρήνη στην ψυχή μας και πλούσια την ευλογία του Θεού. 

(Άγιος Αθανάσιος Παλαιοκάστρου 12/8/2001) 

Από το βιβλίο: Πρωτοπρεσβ. Κωνσταντίνου Παπαγιάννη (†), ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΤΑ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΑ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΥΡΙΑΚΩΝ. Εκδόσεις «Το Περιβόλι της Παναγίας», Θεσσαλονίκη 2024, σελ. 150.

Π. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟΚΟΣ: ΤΟ ΦΩΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ!

 Το φως του Θεού
π. Δημήτριος Μπόκος

Η Μεταμόρφωση του Χριστού έχει σαν κυρίαρχο στοιχείο την πλούσια φωτοχυσία. Το πρόσωπο του Χριστού έλαμψε «ως ο ήλιος» και τα ενδύματά του έγιναν αστραφτερά και εντελώς λευκά «ως χιών» και «ως το φως». Ταυτόχρονα το σύννεφο που σκέπασε τον Χριστό και τους δύο προφήτες, Μωυσή και Ηλία, ήταν φωτεινό. «Ιδού νεφέλη φωτεινή επεσκίασεν αυτούς».

Το φως αυτό δεν έχει κάμμυα σχέση με το φυσικό φως που γνωρίζουμε. Είναι υπερφυσική ενέργεια του Θεού, άκτιστη, όπως λέγεται στη γλώσσα της Εκκλησίας. Δηλαδή όχι κάτι κτιστό, δημιουργημένο, όπως το φως του ήλιου και κάθε άλλης φωτεινής πηγής, κάτι δηλαδή που δεν υπήρχε πρώτα και το δημιούργησε κάποια στιγμή ο Θεός. Το φως του Θεού είναι άμεση απόρροια από την απροσπέλαστη φύση-ουσία του. Είναι η Θεία Χάρη. Γι’ αυτό λέμε ότι ο Θεός κατοικεί μέσα σε «φως απρόσιτον» (Α’ Τιμ. 6:16). Ο Χριστός είναι «φως εκ φωτός». Μέσα από το φως του Χριστού που αποκαλύπτεται στο Θαβώρ, γνωρίζουμε ως φως ολόκληρη την Αγία Τριάδα. «Φως είδομεν τον Πατέρα, φως και το Άγιον Πνεύμα».

Και ενώ η φύση του Θεού είναι εντελώς αμέθεκτη σε κάθε δημιούργημα, άγγελο ή άνθρωπο, η ενέργειά του είναι μεθεκτή. Είναι αυτή με την οποία ο Θεός εκδηλώνεται στα πλάσματά του. Είναι ο τρόπος ύπαρξης του Θεού σε σχέση με τον κόσμο. Είναι αυτή που μας κάνει θεούς κατά χάρη, κατά μετοχή. Μας το έχει βεβαιώσει ο ίδιος ο Θεός: «Εγώ είπα θεοί εστε και υιοί Υψίστου πάντες» (Ψαλμ. 81:6). Θα το κατανοήσουμε λίγο αυτό με ένα απλό, ατελές πάντα, παράδειγμα: Τον ήλιο δεν μπορούμε με τίποτε να τον αγγίξουμε, αλλά και τίποτε δεν μας εμποδίζει να ερχόμαστε σε επαφή με το φως του, να μας φωτίζει, να μας ζωογονεί, να μας αγκαλιάζει με τη θαλπωρή του. Και όπως άλλο είναι η ουσία του ήλιου και άλλο το φως του, έτσι και το φως που έλαμψε στη Μεταμόρφωση του Χριστού είναι η άκτιστη ενέργειά του και επ’ ουδενί η ουσία του.

Έτσι, ενώ ως προς την ουσία του ο Θεός είναι «υπερέκεινα πάσης ουσίας», «ο πάντων επέκεινα», πέρα και πάνω από όλα, ως προς τις ενέργειές του μπορεί να γίνει από όλους μεθεκτός, να ενωθούν οι πάντες μαζί του.

Ο Θεός λοιπόν είναι ταυτόχρονα προσιτός και απρόσιτος, ορατός και αόρατος, μεθεκτός και αμέθεκτος, καταληπτός και ακατάληπτος, γνωστός και άγνωστος. Μπορεί να γίνεται γνωστός σε μας, ως φως, αγάπη, αγαθότητα κλπ., μέσα από τις άκτιστες ενέργειές του, αλλά παραμένει παντελώς άγνωστος ως προς την ουσία του. Ακόμα και το να μιλάμε για ουσία του Θεού είναι εντελώς σχετικό, αφού στην πραγματικότητα είναι απολύτως υπερούσιος.

Η μετοχή στην άκτιστη ενέργεια του Θεού, η θέα του θείου φωτός, ονομάζεται θεοπτία. Οι απόστολοι που ήταν με τον Χριστό στο όρος Θαβώρ, «επόπται γενηθέντες της εκείνου μεγαλειότητος», επειδή είδαν με τα μάτια τους το θεϊκό του μεγαλείο, έγιναν θεόπτες (Β’ Πέτρ. 1:16). Αλλά και αυτοί είδαν τον Θεό στο βαθμό που τους επέτρεψε Εκείνος. Κατά τη συγκατάβασή του. Όχι δηλαδή όπως ήταν ο Θεός, αλλά όπως ήταν αυτοί που τον έβλεπαν. Ο Θεός αποκαλύπτει το πρόσωπό του στο βαθμό που αντέχουν οι θεατές του. Ανάλογα με την αδυναμία τους και με τον τρόπο που είναι πλασμένοι, για να μη θρυμματισθούν οι χοϊκές τους υπάρξεις από το βάρος της θεοφανείας, «μη φέροντες οράν το άστεκτον της» θεϊκής «ελλάμψεως».

Ας μας φωτίζει όλους ο Κύριός μας Ιησούς με το υπερκόσμιο φως της Μεταμορφώσεώς του! 

Από το περιοδικό ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, αρ. φ. 445, Αύγ. 2020.

Π. ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΤΑΤΣΗΣ: Η ΦΡΕΝΙΤΙΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ!

 Πρωτοπρ. Διονύσιος Τάτσης
Η φρενίτις των πολιτιστικών εκδηλώσεων

Πληθώρα οἱ πολιτιστικές ἐκδηλώσεις στή χώρα μας, ἰδίως τό καλοκαίρι. Διοργανώνονται ἀπό δήμους, ὀργανισμούς, συλλόγους, ἀλλά καί μητροπόλεις. Ὑπάρχει μάλιστα καί συναγωνισμός, ὑπερβολική διαφήμιση, λαϊκή συμμετοχή καί οἰκονομικό ἐνδιαφέρον. Οἱ ἄνθρωποι ἀνταποκρίνονται, ἐνθουσιάζονται, χειροκροτοῦν καί συμφωνοῦν μέ τούς διοργανωτές, τούς ὁποίους μάλιστα ἐπαινοῦν μέ ὑπερβολικό τρόπο. Συνήθως οἱ ἐκδηλώσεις αὐτές εἶναι χαμηλοῦ πνευματικοῦ ἐπιπέδου, ἰδιαίτερα οἱ μουσικές.

Στόν πειρασμό αὐτό δέν εἶναι ἀμέτοχοι καί μερικοί μητροπολίτες, οἱ ὁποῖοι διοργανώνουν παρόμοιες ἐκδηλώσεις, ἐντός καί ἐκτός τῶν ἱερῶν ναῶν, ἀκόμα καί σέ μοναστηριακούς χώρους, ὅπου θά ἔπρεπε νά ἐπικρατεῖ μόνο ἡ προσευχή. Ὁ σκοπός τους εἶναι νά συγκεντρώσουν χρήματα, γιά νά ἐνισχυθοῦν τά ἱδρύματα τῶν μητροπόλεών τους. Λησμονοῦν ὅμως οἱ σεβασμιώτατοι ὅτι «ὁ σκοπός δέν ἁγιάζει τά μέσα». Ἀλλά ποῦ τέτοια εὐαισθησία! Ἡ ἀπληστία θεωρεῖται κατόρθωμα ἀρετῆς, κάτι πού εἶναι ἀπαράδεκτο καί ἀποκρουστικό! Χίλιες φορές νά κλείσει ἕνα ἵδρυμα ἤ νά ματαιωθεῖ ἡ ἵδρυση κάποιου νέου, παρά νά βεβηλώνονται ἱεροί χῶροι καί τό σπουδαιότερο νά ἀμβλύνεται τό ἠθικό κριτήριο τῶν πιστῶν καί νά δημιουργεῖται ἡ ἐσφαλμένη ἐντύπωση ὅτι ὅλα τά πολιτιστικά «δρώμενα» εἶναι ἀθῶα καί ἄρα μποροῦν νά τά παρακολουθοῦν οἱ πιστοί «ἀκινδύνως» καί νά γλεντοῦν μέχρι τίς πρῶτες πρωινές ὧρες, ὅπως μέ καύχηση ἀναφέρουν οἱ διοργανωτές καί οἱ συμμετέχοντες!

Αὐτές τίς ἐκδηλώσεις ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κρονστάνδης τίς θεωροῦσε ἁμαρτωλές καί φυσικά ἐπικίνδυνες γιά τήν εὐσέβεια τοῦ λαοῦ. Ἔλεγε: «Διοργανώνουν συνήθως διάφορες διασκεδάσεις μέ σκοπό φιλανθρωπικό, δηλαδή ἐκ προθέσεως ἐπιθυμοῦν προπαντός νά ἐξυπηρετήσουν τήν ἁμαρτωλή τους σάρκα καί τό διάβολο καί μόνον μετά ταῦτα τόν πλησίον καί τό Θεό».

Στή δύσκολη καί σκληρή ἐποχή μας, πού ὅλα ἀμφισβητοῦνται καί ὅλα γίνονται ἀποδεκτά, οἱ συν­ειδητοί χριστιανοί δέν πρέπει νά συμμετέχουν σ’ αὐτές τίς κοσμικές ἐκδηλώσεις κι ἄς τούς προτρέπουν μέ «πατρικές» συμβουλές οἱ κοσμικότεροι μητροπολίτες καί οἱ ὁμόφρονες κληρικοί.

Πρέπει κάποτε νά συνειδητοποιήσουν οἱ χριστιανοί ὅτι πνευματικό κατόρθωμα δέν εἶναι ἡ συμμετοχή σέ κοσμικές ἐκδηλώσεις, ἀλλά ἡ ἄρνησή τους, πού εἶναι τήρηση τῶν ἐντολῶν καί ὁμολογία πίστεως. Ὄχι συμβιβασμοί μέ τόν ἁμαρτωλό κόσμο, ἀλλά ὑπακοή μέ χαρούμενη διάθεση στό θέλημα τοῦ Θεοῦ.

Ἀξιοπρόσεκτη εἶναι ἡ ἀκόλουθη συμβουλή τοῦ Ἱεροῦ Χρυσοστόμου, πού ἱκανοποιεῖ τήν ἀνάγκη τοῦ ἀνθρώπου νά ψυχαγωγεῖται: «Ἄν θέλεις νά ψυχαγωγεῖσαι, βάδιζε σέ κήπους, σέ ποτάμι πού κυλάει τά νερά του καί σέ λίμνες· γνώριζε ἄλση, ἄκουγε τζιτζίκια πού τραγουδοῦν, σύχναζε σέ ναούς μαρτύρων ὅπου βρίσκει κανείς τήν ὑγεία τοῦ σώματος καί τήν ὠφέλεια τῆς ψυχῆς, καί δέν ὑπάρχει καμιά βλάβη οὔτε μεταμέλεια μετά τήν πνευματική ἀπόλαυση, ὅπως συμβαίνει δυσ­τυχῶς στά θέατρα».

Καί μιά πρόταση τοῦ Μεγάλου Βασιλείου γιά ἐκείνους πού ἐνδιαφέρονται γιά τήν ψυχαγωγία τῶν συνανθρώπων τους: «Ἄν κάποτε εἶναι ἀνάγκη νά φαιδρύνουμε τήν ἀτμόσφαιρα μέ λόγια, πού θά ἀπομακρύνουν τή σκυθρωπότητα, ἄς εἶναι ὁ λόγος μας γεμᾶτος πνευματική χάρη καί ἀρτυμένος μέ τό εὐαγγελικό ἁλάτι, ὥστε νά ἀποπνέει τήν εὐωδία τῆς σοφῆς ἐσωτερικῆς τάξης καί νά εὐφραίνει διπλά τόν ἀκροατή καί μέ τήν ἀναψυχή (τή χαλάρωση) καί μέ τή χάρη τῆς σύνεσης».

(Πηγή: “Ορθόδοξος Τύπος”)

ΗΡΑΚΛΗΣ ΡΕΡΑΚΗΣ: ΠΩΣ ΜΕΤΑΛΑΣΣΕΤΑΙ Η ΑΣΥΔΟΣΙΑ ΜΑΣ ΣΕ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ!

 Πώς μεταλλάσσεται η ασυδοσία μας σε ελευθερία; 
(Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής Θεολογίας ΑΠΘ)

Η Ορθοδοξία, ως ορθή δόξα, παροτρύνει τους πιστούς να ζουν αληθινά και ελεύθερα, ένα δύσκολο, αλλά όμορφο άθλημα, στα πλαίσια της αληθινής πίστης και ελευθερίας, μακριά από την προσποίηση, το ψέμα και τη διαστροφή.

Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι, στη σύγχρονη εποχή, επειδή δεν διακατέχονται από την αληθινή και ακλόνητη πίστη, επιλέγουν να ζουν στα πλαίσια της ματαιότητας, της ασυδοσίας και της ελευθεριότητας, μακράν  των νέων προτύπων ζωής που έφερε ο Χριστός στον κόσμο, μακράν της αλήθειας που ελευθερώνει, αποδεχόμενος να γίνεται δούλος των ποικίλων παθών του, που ευτελίζουν το μεγαλείο της ανθρώπινης ύπαρξης και βασανίζουν τις συνειδήσεις και τις ψυχές.

Γι’ αυτό η Εκκλησία, ως θεραπευτικό ίδρυμα, καλεί τον άνθρωπο να αντισταθεί και να αρνηθεί τον τρόπο ζωής που τον ευτελίζει ως πνευματικό ον, με τη συνειδητή ένταξή του στη μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας, ασκώντας τις αρετές, που είναι εμπνευσμένες από  το μυστήριο του Σταυρού του Χριστού και συνειδητοποιώντας την πορεία ζωής που συνέστησε σε όλους ο Χριστός: «Όστις θέλει οπίσω μου ελθείν, απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον Σταυρόν Αυτού και ακολουθείτω μοι» (Μάρκ. 8, 34).

Αυτήν την πορεία έχει ανάγκη ο ταλαιπωρημένος άνθρωπος και ο πολύπαθος πολιτισμός του σήμερα, για να βρει διέξοδο προς το Φως και το Πνεύμα του Θεού και να εισέλθει στην αληθινή ελευθερία, με την οποία ο «Χριστός ημάς ηλευθέρωσε» (Γαλ. 5, 1).

Ο Απ. Παύλος δείχνει τον τρόπο βίωσης της αληθινής ελευθερίας, που βρήκε και έζησε ο ίδιος για να νιώσει το νόημα της ζωής, που δεν ήταν άλλο από την επιθυμία του να υπηρετεί και να διακονεί τους άλλους, σε καθεστώς ελευθερίας και όχι δουλείας: «Ελεύθερος γαρ ων εκ πάντων πάσιν εμαυτόν εδούλωσα ίνα τους πλείονας κερδήσω…τοις πάσιν γέγονα τα πάντα ίνα πάντως τινάς σώσω» (Α΄ Κορ. 9, 19 – 22).

Ο άνθρωπος, όντως, δημιουργήθηκε με σκοπό να τελειοποιηθεί και να ομοιάσει, «κατά χάριν» με τον Θεό και σε αυτό μπορεί να φτάσει «μόνον διά της πνευματικής ελευθερίας, καθώς πραγματική ελευθερία είναι η χαρακτηρίζουσα τον Θεόν αγάπη,  η απαλλαγμένη πάσης ανάγκης και πάσης ιδιοτελείας» (Ιω. Ρωμανίδης, Το Προπατοπικόν Αμάρτημα, σ. 94).

Ο περιορισμός της ελευθερίας μόνον στο πλαίσιο του δικαιωματισμού, έτσι όπως τον αντιλαμβάνονται κάποιοι στην εποχή μας, αποτελεί έκπτωση, καθώς η ελευθερία δεν βρίσκεται στους δικαιωματισμούς και στις διεκδικήσεις, αλλά αποτελεί έναν τρόπο ζωής με πνευματική ποιότητα, γνησιότητα και αυθεντικότητα.

Χωρίς την ελευθερία αυτής της μορφής, δεν μπορεί να νοηθεί η ανθρώπινη ύπαρξη, καθώς αυτή είναι η φυσική και αυθεντική κατάσταση του ανθρώπινου προσώπου. Στην εποχή μας, δυστυχώς, σε μεγάλο βαθμό, τόσο στην οικογένεια και στο σχολείο, όσο και σε άλλες περιοχές της κοινωνίας, εντός των οποίων σφυρηλατείται η ποιότητα του χαρακτήρα του ανθρώπου, η ελευθερία, από μυστήριο, εκφυλίστηκε σε πρόβλημα, από φυσική μορφή του προσώπου, εξέπεσε σε τραγωδία του ατόμου, από «κατά φύσιν» κίνηση προς το Φως και την Αλήθεια, κατάντησε «παρά φύσιν» απαίτηση ικανοποίησης ατομικών επιθυμιών, από τελείωση της ανθρώπινης θελήσεως, που να θέλει μόνον το καλό, το γόνιμο, το δημιουργικό, διαστράφηκε σε εξασθένηση της θελήσεως στο να θέλει πρωτίστως και το κακό.

Έτσι, ενώ θα μπορούσε και θα έπρεπε ο άνθρωπος να φτάνει στην ελευθερία, μέσα από την αλήθεια, εθίζεται να δέχεται πολλές αλήθειες και πολλές ελευθερίες, όσες και οι ατομικές απόψεις, που οδηγούν στη σύγχυση και στο χάος. Εθίζεται, όχι να αναζητά και να βρίσκει την ελευθερία, ως κοινό ποιοτικό αγαθό της ανθρώπινης φύσεως, στο πλαίσιο της αγαπητικής κοινωνίας των προσώπων, αλλά να την αναζητά μέσα στις ατομικές ανάγκες, τις απαιτήσεις και τα δικαιώματα του εγώ.

Κάθε τι, όμως, που στο όνομα της δήθεν ελευθερίας, από κοινό αγαθό για το κοινό καλό, γίνεται ατομική επιδίωξη με στόχο το ατομικό όφελος, διαστρέφει το μεγαλείο του ανθρώπινου προσώπου. Η αληθινή ελευθερία δεν μπορεί να βρεθεί στην ανατροφή της οικογένειας, της κοινωνίας και της παιδείας, όταν αυτή καλλιεργεί «την άσκηση ή την επιβολή των ατομικών επιθυμιών ή αντιλήψεων».

Κανένας δεν μπορεί να γίνει ελεύθερος, «αν δεν απαρνηθεί τον εαυτό του, αν δεν νεκρώσει τον εγωϊσμό, τη φιλαυτία, το ατομικό φρόνημα και θέλημα. Η αληθινή ελευθερία «ανοίγει ρωγμές σ’ όλα τα ατομικά όρια και θραύει τα τείχη της φυλακής του ατομισμού και της πλησμονής, της αυθάδειας και της αυτάρκειας. Γι’ αυτό δεν εμπνέει απαιτήσεις, αλλά παραιτήσεις και θυσίες» (+ π. Μιχ. Καρδαμάκης,  Για την ελευθερία, σ. 24 – 26).

Η πιο σπουδαία διάσταση της ελευθερίας είναι ότι έρχεται άνωθεν, αποτελεί χορηγία του Αγίου Πνεύματος. Ο Απ. Παύλος, συνδέοντας την ελευθερία με το πρόσωπο του Ιησού Χριστού και με τον πνευματικό κόσμο του Θεού, προσδίδει στην ελευθερία το νόημα του Μυστηρίου και αποκλείει την έκπτωσή της σε ατομικό δικαίωμα και εγωϊστική στόχευση: «Ο δε κύριος το Πνεύμα εστιν· ου δε το Πνεύμα Κυρίου, εκεί ελευθερία» (Β΄ Κορ. 3, 17).

Γι’ αυτό, άλλωστε, οι άνθρωποι έχουν την κλήση από τον Θεό να γίνονται και να είναι ελεύθεροι και να μην χρησιμοποιούν την ελευθερία για σαρκικές, ατομικιστικές και υλιστικές επιδιώξεις, αλλά να υπηρετούν, «διά της αγάπης», ο ένας τον άλλον (Γαλ.5, 13). Και ο Απ. Πέτρος υπογραμμίζει ότι ελεύθερος είναι ο δούλος του θελήματος του Θεού και όχι αυτός, που έχει την ελευθερία «ως επικάλυμμα της κακίας», επισημαίνοντας, μάλιστα, το πρόβλημα που αντιμετώπιζε και η δική του εποχή, να επαγγέλλονται και να διδάσκουν την ελευθερία, κάποιοι διδάσκαλοι, που οι ίδιοι ήσαν «δούλοι της υποκρισίας, της κακίας και της φθοράς» (Α΄ Πέτρου, 2, 16 και Β΄ Πέτρου 2, 19).

Η βιωματική και έμπρακτη γνώση της αλήθειας εξασφαλίζει και την ελευθερία στην ανθρώπινη ύπαρξη (Ιω. 8, 32). Σύμφωνα με τα ανωτέρω, η αλήθεια δεν είναι μια διανοητική και θεωρητική υπόθεση, αλλά το ίδιο το πρόσωπο του Χριστού. Η σύνδεση με τον Χριστό σημαίνει σύνδεση με την αλήθεια και αυτή η σύνδεση, ανάλογα με την ποιότητά της, ελευθερώνει, αντίστοιχα, την ανθρώπινη ύπαρξη.

Η σύνδεση με τον Χριστό, όμως, προϋποθέτει την απελευθέρωση από τον διάβολο, που εμπνέει την αμαρτία. Γι’ αυτό ο Απ. Παύλος ισχυρίζεται: «ελευθερωθέντες από της αμαρτίας δουλωθέντες δε τω Θεώ, έχετε τον καρπόν υμών εις αγιασμόν» (Ρωμ. 6, 22). Σε άλλο σημείο, μάλιστα, αναφέρει σαφέστερα ότι ο κληθείς στον Χριστόν  απελευθερώνεται από τη δουλεία της αμαρτίας και γίνεται «δούλος Χριστού» (Α΄ Κορ. 7, 22).

Μια από τις σημαντικότερες γνώσεις, με ιδιαίτερα σημαντικό παιδαγωγικό και θεολογικό νόημα, είναι εκείνη που έρχεται μέσα από τη βίωση της μυστηριακής συνάφειας μεταξύ κενώσεως (ταπεινώσεως) και ελευθερίας. Η κένωση και η αυταπάρνηση, που προτείνει ο Χριστός, για να μπορεί να βρει ο πιστός την ελευθερία του, είναι η ταπείνωση έναντι του «άλλου», η πνευματική εκείνη τοποθέτηση, που τον οδηγεί στο να αρνείται τον εαυτό του», το θέλημά του, τον εγωϊσμό του,  προκειμένου να μπορεί να διαθέτει χώρο ανιδιοτελούς πρόσληψης του «άλλου».

Αυτή η κίνηση είναι κίνηση ελευθερίας, που μπορεί να επιλέγει ο άνθρωπος μέσα στη ζωή του, αν θέλει να είναι ελεύθερος, δημιουργός και ποιητής αγαθών: «Ο απωλέσας την ψυχήν αυτού ένεκεν εμού, ευρήσει αυτήν» (Ματθ. 10, 39). Αληθινά ελεύθερος είναι αυτός που καταφέρνει να κοινωνεί με τον άλλο, βγάζοντας από μέσα του όλα τα εμπόδια και τα πάθη, που, συνήθως, καθιστούν την ελευθερία «αφορμή τη σαρκί» (Γαλ. 5, 13).

Η αληθινή εν Χριστώ ελευθερία, γίνεται αφορμή αγάπης προς τον πλησίον, διότι οδηγεί τον άνθρωπο, μέσω της πίστεως, στη μετάνοια και στην επιστροφή στη γνησιότητά του, τον καθιστά, δηλαδή, αληθινό και ελεύθερο στη διεξαγωγή του αγώνα του για την ένωσή του με τον Θεό και τον πλησίον, στο πλαίσιο της πορείας.

alopsis.gr