ΑΝ ΒΙΑΖΕΣΑΙ ΝΑ ΔΕΙΣ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΝΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ, ΑΡΧΙΣΕ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΣΟΥ. ΕΙΝΑΙ Ο ΣΥΝΤΟΜΟΤΕΡΟΣ ΔΡΟΜΟΣ.

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΛΟΓΟΙ ΙΕΡΕΩΝ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΛΟΓΟΙ ΙΕΡΕΩΝ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου 2026

Π. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟΚΟΣ: ΑΡΧΗ ΝΗΣΤΕΙΑΣ!

 
Αρχή νηστείας
π. Δημήτριος Μπόκος 

Ο Χριστός τονίζει την τεράστια σημασία της συγχώρησης προς τους ανθρώπους που μας έφταιξαν και τη θεωρεί απόλυτη και αναντικατάστατη προϋπόθεση για τη δική μας συγχώρηση από τον Θεό. Δεν υποτιμά όμως και τα άλλα πνευματικά αγωνίσματα που πρέπει να κάνουμε, ξεκινώντας από τη νηστεία, για την αποδέσμευσή μας όχι μόνο από την ευχαρίστηση του φαγητού, αλλά και από κάθε άλλη σωματική φιληδονία, και επιπλέον από τις ζημιογόνες εγωκεντρικές προσκολλήσεις της ψυχής, με κυρίαρχη την επιθυμία για πλούτο και θησαυρισμό, δηλαδή τη φιλαργυρία, που είναι κατ’ ουσίαν ειδωλολατρία. Εν όψει λοιπόν της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, τα ανωτέρω ζωτικά αθλήματα πρόκεινται αμέσως ενώπιόν μας (Κυριακή της Τυρινής). 

Είθισται βέβαια να τονίζεται ότι η νηστεία μόνο από τροφές δεν έχει αξία, αν δεν συνοδεύεται από την παράλληλη άσκηση αποχής από κάθε κακία. Προσοχή όμως εδώ! Ας μη φτάνουμε κατ’ ευθείαν στο άλλο άκρο, στην πλήρη απαξίωση της νηστείας. «Καλή καρδιά να έχεις, λένε μερικοί. Τί να την κάνεις τη νηστεία;» Έχει μεγάλη όμως αξία η νηστεία και καθ’ εαυτήν. Ουσιαστικά είναι η αρχή κάθε πνευματικού αγώνα. Το πρώτο βήμα στη σύνολη πνευματική άσκηση. Με την αποχή από τα ευχάριστα φαγητά, μας εκπαιδεύει. Μας μαθαίνει πώς να απέχουμε και από άλλες ευχαριστήσεις. Πώς να έχουμε υπό έλεγχο τις επιθυμίες που μας ωθούν στην εκτροπή από το θέλημα του Θεού. Το πρώτο μάθημα του Θεού προς τον άνθρωπο ήταν η άσκηση της νηστείας. Όρισε ένα δέντρο στον Παράδεισο και είπε «ου φάγεσθε απ’ αυτού» (Γεν. 2:17). Ακόμα και ο πιο αδύναμος πνευματικά άνθρωπος μπορεί να καταφέρει σχετικά εύκολα να νηστέψει.

Γι’ αυτό και ο Κύριος δεν παρέλειψε να νομοθετήσει στο Ευαγγέλιό του τα της νηστείας. Και η Εκκλησία την παρέλαβε και την έκαμε αρχή και βάση του πνευματικού αγώνα, καθορίζοντας πότε και πώς πρέπει να νηστεύουμε μέσα στο λειτουργικό έτος. Πάνω όμως από όλους τους περί νηστείας κανόνες που διαμορφώθηκαν από την εκκλησιαστική παράδοση, η Εκκλησία δια των θεοφόρων Πατέρων της όρισε έναν απαράβατο γενικό κανόνα για τη νηστεία. 

Ποιος είναι ο κανόνας αυτός; Το ότι δεν παραδίδεται ένας και μόνο τρόπος νηστείας. Επειδή δεν έχουν όλοι την ίδια ψυχική και σωματική δύναμη, οι άγιοι Πατέρες δεν παρέδωσαν έναν άκαμπτο κανόνα, μια τυφλή γενική συνταγή νηστείας, που να ισχύει για όλους αναγκαστικά. Ο καθένας λοιπόν νηστεύει

α) ανάλογα με την ηλικία του. Αλλιώς οι γέροι, αλλιώς οι ενήλικες, αλλιώς τα παιδιά.

β) ανάλογα με την υγεία του. Αλλιώς οι γεροί, αλλιώς οι ασθενικοί.

γ) ανάλογα με τη σωματική αντοχή και ιδιοσυγκρασία του. Ένα πλήθος βιολογικοί και ψυχολογικοί παράγοντες διαμορφώνουν την ιδιαίτερη φυσική κατάσταση, την κράση του κάθε ανθρώπου.

Με τον τρόπο του λοιπόν ο καθένας, μπορούμε όλοι μας κάπως να νηστέψουμε. Εκτός και δεν θέλουμε.

Όλα είναι θέμα δικής μας επιλογής. Ο δικός μας Θεός δεν αναγκάζει ποτέ! Προτείνει μόνο. 

Αντιύλη. Ι. Ναός Αγ. Βασιλείου, Πρέβεζα

Σάββατο 14 Φεβρουαρίου 2026

Π. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟΚΟΣ: ΟΙ ΔΥΟ ΑΝΑΣΤΑΣΕΙΣ!


π. Δημήτριος Μπόκος

Οι δύο αναστάσεις 

Όταν ηχήσει το ουράνιο κέλευσμα, η φωνή του αρχαγγέλου και η εσχάτη σάλπιγγα του Θεού, κατά την ημέρα Κυρίου την μεγάλη και επιφανή (Ιωήλ 2:11), συγκλονιστικά γεγονότα θα λάβουν χώρα «εν ατόμω, εν ριπή οφθαλμού». Θα συναχθούν ενώπιον του Χριστού όλα τα έθνη. «Πάντες παραστησόμεθα τω βήματι του Χριστού» (Ρωμ. 14:10). Όλοι οι άνθρωποι που έζησαν και θα ζήσουν επί της γης. Από τον Αδάμ μέχρι τον τελευταίο άνθρωπο της εσχάτης γενεάς. Και θα κριθούν οι πάντες από τον κριτή του κόσμου, τον Χριστό (Κυριακή της Απόκρεω).

Αυτό σημαίνει ότι σε μια και μόνη στιγμή θα γίνει η ανάσταση των νεκρών και η τελική κρίση. «Σαλπίσει γαρ, και οι νεκροί εγερθήσονται άφθαρτοι». Οι νεκροί θα ξαναπάρουν τα σώματά τους άφθαρτα και αθάνατα. Όμοια με το αναστημένο σώμα του Χριστού. «Καθώς εφορέσαμεν την εικόνα του χοϊκού, φορέσομεν και την εικόνα του επουρανίου». Δεν είναι δυνατόν φθαρτό σώμα, από σάρκα και αίμα, να κληρονομήσει τη Βασιλεία του Θεού, ούτε η φθορά να κληρονομήσει την αφθαρσία. «Δει γαρ το φθαρτόν τούτο ενδύσασθαι αφθαρσίαν και το θνητόν τούτο ενδύσασθαι αθανασίαν».

Όσοι όμως θα ζουν κατά τη στιγμή της Δευτέρας Παρουσίας του Χριστού, δεν θα πεθάνουν, αλλά θα αλλάξουν αμέσως, παίρνοντας σώμα άφθαρτο, αντί του φθαρτού που είχαν ενόσω ζούσαν. Θα εκπληρωθεί τότε ο λόγος που αναφέρεται στην Αγία Γραφή για την κατάργηση, την πλήρη εξαφάνιση του θανάτου: «Κατεπόθη ο θάνατος εις νίκος» (Α’ Κορ. 15:48-55). Στο εξής δεν θα υπάρχει θάνατος, αλλά ζωή αιώνια. 

Θα αναστηθούν οι πάντες, με όποιον τρόπο κι αν πέθανε ο καθένας. Αυτοί που φαγώθηκαν από τα θηρία και δεν έμεινε ούτε ίχνος από το σώμα τους. Αυτοί που πνίγηκαν στη θάλασσα. Αυτοί που κάηκαν στη φωτιά. Αυτοί που αποτεφρώθηκαν στα ναζιστικά κρεματόρια, ή που αποτεφρώνονται οικεία βουλήσει σήμερα, αντί να ταφούν. Τα σώματα όλων θα ανασυντεθούν με την παντοδύναμη ενέργεια του Θεού. «Και έδωκεν η θάλασσα τους νεκρούς τους εν αυτή, και ο θάνατος και ο άδης τους νεκρούς τους εν αυτοίς, και εκρίθησαν έκαστος κατά τα έργα αυτών» (Αποκ. 20:13).

Η ανάσταση όμως των νεκρών θα έχει διαφορετική σημασία για τον καθένα. Ο ευαγγελιστής Ιωάννης (5:29) μιλάει για δύο αναστάσεις. «Εκπορεύσονται οι τα αγαθά ποιήσαντες εις ανάστασιν ζωής, οι δε τα φαύλα πράξαντες εις ανάστασιν κρίσεως». Άλλοι για να ζήσουν αιώνια, άλλοι για να κριθούν και να καταδικασθούν. Οι πρώτοι θα αρπαγούν πάνω σε σύννεφα, «εν νεφέλαις», για να προϋπαντήσουν «συν πάσι τοις αγίοις» τον Κύριο στον αέρα και να ανεβούν μαζί του στον ουρανό. Οι δεύτεροι θα αναστηθούν για να περάσουν από δικαστήριο και καταδίκη. 

Ο Χριστός τα προλέγει αυτά με εικόνες και παραβολές. Παριστάνει τη συντέλεια του κόσμου με θερισμό, κατά τον οποίο οι θεριστές άγγελοι θα θερίσουν πρώτα τα ζιζάνια, «πάντας τους ποιούντας την ανομίαν». Άχυρα και ζιζάνια θα δεθούν σε δεμάτια και θα κατακαούν «εις την κάμινον του πυρός». Ενώ το σιτάρι θα συναχθεί στην αποθήκη του Θεού. Ο ίδιος ο Χριστός είναι ο γεωργός με το φτυάρι στο χέρι, που διαχωρίζει μέσα στο αλώνι του το σιτάρι από το άχυρο.

Ο διαχωρισμός αυτός θα διασπάσει πολλούς επίγειους δεσμούς, όσο στενοί κι αν είναι. Δύο θα κοιμούνται στο ίδιο κρεβάτι, δύο θα αλέθουν στον ίδιο μύλο, δύο θα εργάζονται στον ίδιο αγρό, ο ένας θα παραλαμβάνεται για να προϋπαντήσει τον Κύριο, ο άλλος θα εγκαταλείπεται για να ριχτεί στο πυρ το άσβεστο (Ματθ. 3:12. 13:30-50. Λουκ. 17:34-36).

Εμείς; Προετοιμαζόμαστε για ανάσταση ζωής ή για ανάσταση κρίσεως; 

Αντιύλη. Ι. Ναός Αγ. Βασιλείου, Πρέβεζα

Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου 2026

Π. ΣΥΜΕΩΝ ΚΡΑΓΙΟΠΟΥΛΟΣ: ΟΠΟΥ ΚΑΛΕΙ ΚΑΘΕΝΑΝ Ο ΘΕΟΣ, ΕΚΕΙ ΘΑ ΑΓΙΑΣΕΙ!

 π. Συμεών Κραγιόπουλος
Όπου καλεί καθέναν ο Θεός, εκεί θα αγιάσει 

Να διαβάσουμε λίγο και για τον αββά Βαρσανούφιο.

«Τη στ’ του αυτού μηνός, μνήμη των οσίων και θεοφόρων Πατέρων ημών Βαρσανουφίου του Mεγάλου Γέροντος και Ιωάννου του επιλεγομένου Προφήτου, μαθητού του αγίου Βαρσανουφίου, του και άλλου Γέροντος των παρά τω εν Γάζη της Παλαιστίνης κοινοβίω του Αββά Σερίδου ακμασάντων και εν ειρήνη τελειωθέντων».

Ο οποίος Ιωάννης, λέει, και αυτός είναι Γέρων, ο άλλος Γέρων. Και κοντά στους δύο αυτούς ήταν και ο αββάς Σέριδος. Ο Σέριδος κυρίως πήγαινε τα σημειώματα. Διάφοροι που είχαν ερωτήσεις, απορίες, που είχαν καημό για την πνευματική ζωή, έγραφαν σύντομα-σύντομα την ερώτησή τους και την πήγαινε ο Σέριδος στον αββά Βαρσανούφιο.

Ο αββάς Βαρσανούφιος ζούσε έγκλειστος· έγκλειστος! Μη μας παραξενεύουν αυτά. Όλοι οι άγιοι έχουν ένα κάτι χαρακτηριστικό στη ζωή τους. Ο ένας έγκλειστος –το Πνεύμα το Άγιο τον φωτίζει να κάνει έτσι– ο άλλος στυλίτης, ο άλλος στην έρημο, άλλος άγιος αλλού. Ο μέγας Φώτιος πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως. «Έκαστος εν ω εκλήθη», όπως λέει και ο απόστολος Παύλος (Α’ Κορ. 7:24). Εκεί που τον έβαλε ο Θεός τον καθένα. Άλλος έτσι, άλλος αλλιώς. 

«Φωστήρ Βαρσανούφιος άδυτος ώφθη
Βιώσας ως άγγελος εν τη ασκήσει».

Ο αββάς Βαρσανούφιος ανεδείχθη και ενεφανίσθη ως ένας ήλιος που δεν δύει, καθώς η όλη βιοτή του, η όλη ζωή του στην άσκηση εκεί ήταν ζωή αγγέλου· σαν να ήταν άγγελος.

«Ούτοι οι μακάριοι και όσιοι Πατέρες, οι όντως εν σώματι άγγελοι, ήκμασαν τω στ’ αιώνι. Και ο μεν Βαρσανούφιος, Αιγύπτου ων βλαστός, παρεγένετο εν Παλαιστίνη και ηγωνίσατο ασκητικώς εν πλείστοις τόποις εκείσε, υποταγείς πρότερον οσίω τινί Γέροντι Μαρκέλλω».

«Αιγύπτου ων βλαστός». Εκείνα τα χρόνια μιλούσαν μεν την ελληνική γλώσσα παντού, αλλά αναδείχθηκαν άγιοι και μάλιστα μεγάλοι άγιοι, μεγάλοι ασκητές, μεγάλοι θεολόγοι και μεγάλοι πατέρες και από τα μέρη εκείνα. Από την Αίγυπτο λοιπόν ο όσιος ήρθε στην Παλαιστίνη και έκανε αγώνα ασκητικό εκεί σε πολλούς τόπους. Και στην αρχή υπετάγη σε κάποιον Γέροντα Μάρκελλο.

«Είτα παραγενόμενος εν τω εγγύς της Γάζης κοινοβίω του Αββά Σερίδου…» Γίνεται πολύς λόγος για τη Γάζα. Έχει ιστορία η Γάζα. Τώρα έχει διαφορετική ιστορία, αλλά εκείνα τα χρόνια εκεί ήκμαζε, αν επιτρέπεται να πούμε, η αγιότητα. Λοιπόν, ο όσιος, μετά από την Παλαιστίνη, όπου ήταν κοντά στον Γέροντα Μάρκελλο, πήγε στο κοινόβιο του αββά Σερίδου, που είπαμε προηγουμένως. Ο Σέριδος αυτός ήταν ηγούμενος μιας μονής και εκεί πήγε και ο αββάς Βαρσανούφιος και, ας πούμε, ενεγράφη και αυτός εκεί.

Ύστερα όμως, με την άδεια ασφαλώς του ηγουμένου, βγήκε. Και όχι απλώς βγήκε στην έρημο, αλλά έμεινε έγκλειστος. Κανείς δεν μπορούσε να τον δει· σε σημείο μάλιστα που μερικοί τότε – αλλά βέβαια, λάθος τους, διότι αποδεικνύεται ότι δεν είναι έτσι – νόμισαν ότι ο Σέριδος, που πήγαινε τις ερωτήσεις, αυτός έφτιαχνε και τις απαντήσεις και τις έφερνε σ’ αυτούς οι οποίοι περίμεναν την απάντηση. Δεν ήταν έτσι. Όντως ήταν έγκλειστος ο αββάς Βαρσανούφιος, όντως πήγαινε τα σημειώματα ο αββάς Σέριδος και έφερνε τις απαντήσεις.

«Είτα παραγενόμενος εν τω εγγύς της Γάζης κοινοβίω του Αββά Σερίδου, περιέγραψεν εαυτόν εν τινι πλησίον της μονής κελλίω…» Με το «περιέγραψεν εαυτόν» τώρα εδώ εννοεί την εγκλείστρα· κλείστηκε σε κάποιο κελί που ήταν κοντά στη μονή, «αγγελικώς διαλάμπων συντόνω ασκήσει και υπερφυέσι παρά Θεού δωρεαίς». Και σαν να ήταν άγγελος έλαμπε με την πολλή άσκηση που έκανε και με τις εξαίσιες δωρεές που του έδινε ο Θεός. 

Ένας κοινός θνητός πού να καταλάβει! Είναι και αυτό, ξέρετε. Άμα δεν έχεις διάθεση λίγο να ξεπεράσεις τα ανθρώπινα, και λες: «Ε, άνθρωπος είμαι», και ζεις την ανθρώπινή σου πραγματικότητα – ας πούμε, να φας, να πιείς, να χάνεις τον καιρό σου ή απλώς να δουλεύεις κτλ. – και τίποτε περισσότερο, δεν μπορείς να καταλάβεις τίποτε. Όπως το ζώο δεν αισθάνεται ότι είναι και κάτι άλλο. Τι ωραία που ζουν τα ζώα! Αλλά είναι ζώα. Τώρα ο άνθρωπος να είναι έτσι; Ο Θεός είναι Θεός παντού, πάντοτε, δεν είναι κρυμμένος κάπου, αλλά εσύ με τη στάση που παίρνεις σαν να μην αφήνεις τον Θεό να σε δει, να σε επισκεφθεί, να σε αγγίξει, να σε ημερώσει, να σε χαροποιήσει.

«Ο δε Όσιος Ιωάννης, και ούτος πολλαίς πράξεσιν εκγυμνασάμενος, παρεγένετο τω θεοφόρω και μεγάλω Γέροντι Βαρσανουφίω…» Και ο όσιος Ιωάννης, ο οποίος και αυτός έκανε άσκηση και πνευματική γυμνασία, ήρθε στον θεοφόρο και μεγάλο Γέροντα τον Βαρσανούφιο, «ω συνδεθείς αγίας αγάπης άμμασι, μαθητής και μιμητής αυτού γέγονεν εν πάσι, και φίλος ηγαπημένος, εγκλείσας και ούτος εαυτόν ετέρω εκείσε κελλίω». Πήγε στον όσιο Βαρσανούφιο και ο άλλος Γέροντας, ο Ιωάννης που επονομαζόταν Προφήτης, και συνδέθηκαν με αγάπη, με αγία αγάπη. Και μαθητής και μιμητής του έγινε σε όλα «και φίλος ηγαπημένος». Και τι έκανε και αυτός; Βρήκε ένα άλλο κελί και κλείστηκε και αυτός εκεί μέσα. Βέβαια, δεν ήταν απόλυτα έγκλειστος στο κελί όπως ο αββάς Βαρσανούφιος, ωστόσο και αυτός ήταν έγκλειστος. 

Λοιπόν, καθώς διαβάζουμε αυτά, δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να σκεφτούμε: «Πω πω! Αυτοί πήγαν και κλείστηκαν μέσα στο κελί! Πού εμείς, πού να πλησιάσουμε!» Ε, και αμέσως το βολεύουμε το πράγμα. Ίσα-ίσα, έχουμε πει ότι όπου κι αν είναι ο καθένας, όπου τον καλεί ο Θεός τον καθένα, εκεί, κάνοντας υπομονή και κάνοντας αγώνα να μην προδώσει την πίστη του, εκεί θα αγιάσει. Είναι ένα άλλοθι λοιπόν, όταν, ας πούμε, σκεπτόμαστε: «Πω πω, οι άγιοι ζούσαν έτσι! Πού να κάνουμε εμείς τέτοια πράγματα τώρα;» Και μια χαρά δικαιολογούμαστε. Δεν είναι έτσι. Είναι λάθος.

Και ο άγιος, λοιπόν, Ιωάννης ο Προφήτης εγκλείστηκε και αυτός στο κελί. «Και χαριτωθείς προγνωστική δωρεά, άλλος Γέρων και προφήτης παρά πάντων εγνωρίζετο και εκαλείτο». Του έδωσε ο Θεός την ιδιαίτερη αυτή χάρη, τον ευλόγησε ο Θεός να έχει προγνωστική, ας το πούμε έτσι, χάρη. Είχε το χάρισμα αυτό του προγινώσκειν. Δηλαδή, ο άγιος Ιωάννης δεν ήταν ένας άγιος ο οποίος έδινε καλές συμβουλές, ο οποίος όταν δεν μπορούσε ο αββάς Βαρσανούφιος έδινε αυτός απαντήσεις, ο οποίος μπορούσε να παρηγορήσει, να ανακουφίσει κτλ. Όχι· είχε χάρισμα Θεού, ειδικό χάρισμα από τον Θεό. Όπως το να είσαι έγκλειστος στο κελί είναι ειδικό χάρισμα. Το να ζεις αγία ζωή χωρίς να έχεις συνθήκες ανθρώπινες ώστε να καλοπερνάς, είναι χάρισμα Θεού. Αυτός είχε, λοιπόν, το προγνωστικό αυτό χάρισμα, την προγνωστική αυτή δωρεά. Και έτσι αναδείχθηκε και αυτός άλλος Γέροντας και Προφήτης και όλοι τον αναγνώριζαν έτσι. 

«Ούτοι οι μακάριοι έξω κόσμου και σαρκός βιώσαντες, και υπερφυών αξιωθέντες χαρίτων και δωρημάτων παρά Θεού Παντοκράτορος και τύποι μοναχικού βίου και διδάσκαλοι ενθεώτατοι και απλανείς καταστάντες, μετετάξαντο προς την αγήρω ζωήν και μακαριότητα, τα των καμάτων γέρα παρά Χριστού ληψόμενοι». Ασκήθηκαν, τελείωσε η ζωή τους και έλαβαν τα των καμάτων γέρα παρά Χριστού. Πώς λέει ο απόστολος Παύλος: «Τον αγώνα τον καλόν ηγώνισμαι, τον δρόμον τετέλεκα, την πίστιν τετήρηκα, λοιπόν, απόκειταί μοι ο της δικαιοσύνης στέφανος» (Β’ Τιμ. 4:7).

«Τούτων σώζεται ασκητική διδασκαλία πλήρης χάριτος και σοφίας και ωφελείας εν ερωταποκρίσεσιν, ιδίαν απαρτίζουσα βίβλον». Δηλαδή, στο ίδιο βιβλίο είναι η διδασκαλία και του ενός και του άλλου, που είναι «πλήρης χάριτος και σοφίας και ωφελείας». Και αυτά έχουν εκδοθεί και σε μετάφραση.

Αυτά λοιπόν έτσι εν συντομία εξ αφορμής της εορτής των σημερινών αγίων.

5/6-2-2008 

Από το βιβλίο: π. Συμεών Κραγιοπούλου, “Θέλεις να αγιάσεις;”, Φεβρουάριος, Πανόραμα Θεσσαλονίκης, 2023, σελ. 118 (αποσπάσματα).

Παρασκευή 2 Ιανουαρίου 2026

Π. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟΚΟΣ: ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΧΡΟΝΟΥ!

 Στην αρχή του νέου χρόνου
π. Δημήτριος Μπόκος 

Πρωτοχρονιά χωρίς γιορτή του αγίου Βασιλείου είναι κάτι αδιανόητο για μας τους Χριστιανούς. Στη συλλογική μας μνήμη οι δυο γιορτές συνδέθηκαν αξεχώριστα. Η μοναδική, ανεπανάληπτη μορφή του μεγάλου αγίου αποτελεί δυναμικό πρότυπο, πλήρως καταξιωμένο στην κοινή συνείδηση και απολύτως δυνατό να νοηματοδοτεί τον πολύτιμο χρόνο που μας χαρίζει η φιλανθρωπία του Θεού.

Από το άγιο Ευαγγέλιο ο σοφότερος θεολόγος της Εκκλησίας μας, ο οικουμενικός και διαχρονικός μας διδάσκαλος, ο άριστος ερμηνευτής των Γραφών Βασίλειος, μας δίνει δυνατά μηνύματα για να πορευόμαστε ορθά μέσα στον χρόνο της ζωής μας. Ας αλιεύσουμε λοιπόν κάτι από το βάθος της σοφίας του και ας το κάνουμε σύνθημά μας για τη νέα χρονιά. 

Στην «Περί κρίματος Θεού» ομιλία του (ΕΠΕ 8, 50-52) ο άγιος, μεταξύ άλλων, αναφέρεται και σε κάτι που συμβαίνει συνήθως στους καλούς ανθρώπους. Ναι, σ’ αυτούς ακριβώς που διατείνονται και λένε: «Ξέρεις τι καλός άνθρωπος που είμαι εγώ; Δεν κάνω το παραμικρό κακό σε κανέναν. Δεν έχω πειράξει ούτε μύγα ποτέ». Και το λένε με κάθε ειλικρίνεια. Το πιστεύουν απόλυτα. Δεν ψεύδονται καθόλου. Είναι όντως αληθινό αυτό που λένε. Όμως, δεν λένε παρά μόνο τη μισή αλήθεια. Ποιο είναι το άλλο μισό που λείπει και που είναι απαραίτητο για να γίνει πραγματικά τέλειος ο άνθρωπος;

Δεν αρκεί μόνο να μη διαπράξουμε το κακό απέναντι στους συνανθρώπους μας. Χρειάζεται παράλληλα να τους νοιαστούμε με αγάπη. Να κάνουμε το καλό σε όλους αδιακρίτως, και πιο πολύ στον εχθρό μας, με όποιον τρόπο μπορούμε. Το να αγνοούμε τον άλλον και να αδιαφορούμε για τις ανάγκες του, είναι εξίσου καταδικαστέο με το να τον εχθρευόμαστε και να του κάνουμε κακό. Η παράλειψη των αγαθών έργων είναι εξίσου κακό με τη διάπραξη των κακών, λέγει ο άγιος Βασίλειος.

Και φέρνει σαν απόδειξη το γεγονός της τελικής κρίσης, όταν ο Κύριός μας, κατά την εξουσία που λόγω της απόλυτης υπακοής του έλαβε από τον Πατέρα, θα κρίνει «ζώντας και νεκρούς». Τότε θα πει σ’ αυτούς που θα σταθούν αριστερά του: «Πορεύεσθε απ’ εμού οι κατηραμένοι εις το πυρ το αιώνιον», που έχει ετοιμασθεί για τον διάβολο και τους αγγέλους του. Και δεν θα προσθέσει ως αιτία, επειδή φονεύσατε ή πορνεύσατε ή αδικήσατε ή πράξατε κάτι απαγορευμένο, έστω και ελάχιστο. Αλλά τι θα πει; Επειδή δείξατε αμέλεια για τα αγαθά έργα: Πείνασα και δεν μου δώσατε να φάγω, δίψασα και δεν με ποτίσατε, ξένος ήμουν και δεν με περιμαζέψατε, γυμνός και δεν με ντύσατε, ασθενής και φυλακισμένος και δεν με επισκεφθήκατε (Ματθ. 25:41-43). 

Στην αρχή του νέου χρόνου η χάρη του αγίου Βασιλείου ας μας ενισχύει όλους να κάνουμε πράξη τα θεόσοφα λόγια του! 

Από το περιοδικό ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, αρ. φ. 450, Ιαν. 2021.

Τετάρτη 31 Δεκεμβρίου 2025